Bài tập số 9, trang 86 SGK Toán 11 Tập 2 (Chân trời sáng tạo) là một bài toán tổng hợp các kiến thức quan trọng về quan hệ vuông góc và khoảng cách trong hình học không gian. Bài toán yêu cầu chứng minh hai mặt phẳng vuông góc và sau đó tính khoảng cách từ một điểm đến một mặt phẳng. Ta sẽ sử dụng giả thiết hai mặt phẳng vuông góc ban đầu để xác định các đường cao và mối quan hệ vuông góc cần thiết.
Bài 9 trang 86 Toán 11 tập 2 Chân trời sáng tạo:
Cho hình vuông ABCD và tam giác đều SAB cạnh a nằm trong hai mặt phẳng vuông góc với nhau. Gọi M,N lần lượt là trung điểm của AB và AD.
a) Chứng minh rằng (SMD) ⊥ (SNC)
b) Tính khoảng cách từ M đến mặt phẳng (SNC).
Giải bài 9 trang 86 Toán 11 tập 2 Chân trời sáng tạo:
Ta có hình minh họa:

a) Tam giác SAB đều có M là trung điểm AB nên SM ⊥ AB. Mà (SAB) ⊥ (SAB) nên SM ⊥ (ABCD). Suy ra SM ⊥ NC.
Xét ΔAMD và ΔDNC, ta có:
AM = DN
$\widehat{MAD}=\widehat{NDC}$
AD = DC
Do đó ΔAMD và ΔDNC (c.g.c)
Suy ra $\widehat{AMD}=\widehat{CDN}$ (hai góc tương ứng)
Mà $\widehat{AMD}=\widehat{ADM}=90^o$ nên $\widehat{CND}=\widehat{ADM}=90^o$
Từ đó ta có tam giác DNI vuông tại I hay DM ⊥ NC. Mà SM ⊥ NC nên NC ⊥ (SND).
Vậy (SNC) ⊥ (SMD).
b) Kẻ MH ⊥ SI (H ∈ SI).
Vì NC ⊥ (SMD) ⇒ NC ⊥ MH ⇒ MH ⊥ (SNC)
Tam giác SAB đều có SM là trung tuyến nên $SM=\frac{a\sqrt{3}}{2}$
Tam giác CND vuông có DI là đường cao nên $\frac{1}{DI^2}=\frac{1}{DN^2}+\frac{1}{DC^2}$
Suy ra $DI=\frac{a\sqrt{5}}{5}$
• $DM=\sqrt{AM^2+AD^2}=\frac{a\sqrt{5}}{5}$
• $MI=MD-DI=\frac{3a\sqrt{5}}{10}$
Và SM ⊥ (ABCD) nên SM ⊥ MI.
Tam giác SMI vuông tại M có MH là đường cao
$\frac{1}{MH^2}=\frac{1}{SM^2}+\frac{1}{MI^2}$
$\RightarrowMH=\frac{3a\sqrt{2}}{8}$
Bài toán đã chứng minh thành công mối quan hệ vuông góc giữa hai mặt phẳng $\mathbf{(SMD) \perp (SNC)}$ thông qua việc chứng minh đường thẳng $NC$ vuông góc với mặt phẳng $(SMD)$ ($NC \perp DM$ và $NC \perp SM$). Sau đó, áp dụng định lý Pythagoras trong không gian ($\triangle SMI$ vuông tại $M$) để tính khoảng cách $d(M, (SNC)) = MH$. Giá trị khoảng cách được tính dựa trên các đoạn $SM = \frac{a\sqrt{3}}{2}$ và $MI = \frac{3a\sqrt{5}}{10}$.
• Xem thêm: