Bài tập số 15, trang 35 SGK Toán 11 Tập 2 (Chân trời sáng tạo), là bài toán tổng hợp các dạng phương trình mũ và phương trình logarit cơ bản. Để giải quyết, ta cần đưa về cùng cơ số, sử dụng định nghĩa logarit và áp dụng các quy tắc biến đổi, đồng thời luôn kiểm tra điều kiện xác định (ĐKXĐ) cho các phương trình logarit.
Giải các phương trình:
a) $\left ( \frac{1}{4} \right )^{x-2}=\sqrt{8}$
b) 92x − 1 = 81.27x
c) 2log5(x − 2) = log59
d) log2(3x + 1) = 2 − log2(x − 1)
Câu a, b (Phương trình Mũ): Đưa về cùng cơ số $2$ hoặc $3$.
Câu c (Phương trình Logarit cơ bản): Đặt ĐKXĐ, sử dụng quy tắc $\mathbf{n \log_a u = \log_a u^n}$ và $\mathbf{\log_a u = \log_a v \Leftrightarrow u = v}$.
Câu d (Phương trình Logarit tổng): Đặt ĐKXĐ, chuyển vế để sử dụng quy tắc $\mathbf{\log_a u + \log_a v = \log_a (uv)}$.
a) $\left ( \frac{1}{4} \right )^{x-2}=\sqrt{8}$
$\Leftrightarrow\left ( \left ( \frac{1}{2} \right )^2 \right )^{x-2}=\left ( \left ( \frac{1}{2} \right )^{-3} \right )^{\frac{1}{2}}$ $\Leftrightarrow \left ( \frac{1}{2} \right )^{2x-4}=\left ( \frac{1}{2} \right )^{-\frac{3}{2}$}
$\Leftrightarrow 2x-4=-\frac{3}{2}\Leftrightarrow 2x$ $=\frac{5}{2}\Leftrightarrow x=\frac{5}{4}$
Vậy nghiệm của phương trình là x = 5/4.
b) 92x − 1 = 81.27x
⇔ (32)2x − 1 = 34.(33)x
⇔ 34x−2 = 34+3x
⇔ 4x − 2 = 4 + 3x
⇔ x = 6
Vậy nghiệm của phương trình là x = 6
c) 2log5(x − 2) = log59 (*)
ĐKXĐ: x − 2 > 0 ⇔ x > 2
Khi đó (*) ⇔ log5(x − 2)2 = log59
⇔ (x − 2)2 = 9
⇔ x − 2 = 3 (do đk: x − 2 > 0)
⇔ x = 5
Vậy nghiệm của phương trình là x = 5
d) log2(3x + 1) = 2 − log2(x − 1) (*)
ĐKXĐ: 3x + 1 > 0 và x − 1 > 0. Hay x > 1.
Khi đó: (*) ⇔ log2(3x + 1) + log2(x − 1) = 2
⇔ log2[(3x + 1)(x − 1)] = 2
⇔ 3x2 − 2x − 1 = 22
⇔ 3x2 − 2x − 5 = 0
⇔ x = −1 hoặc x = 5/3
Kết hợp với điều kiện x > 1, ta có nghiệm của phương trình là x = 5/3
Các phương trình mũ và logarit đã được giải quyết bằng cách đưa về cùng cơ số và kiểm tra điều kiện xác định:
$9^{2x - 1} = 81 \cdot 27^x \implies \mathbf{x = 6}$.
$\log_5(x - 2)^2 = \log_5 9 \implies \mathbf{x = 5}$.
$\log_2(3x + 1) + \log_2(x - 1) = 2 \implies \mathbf{x = 5/3}$.
$\left( \frac{1}{4} \right)^{x-2}=\sqrt{8} \implies \mathbf{x = 5/4}$.
• Xem thêm:
Bài 12 trang 35 Toán 11 tập 2 Chân trời sáng tạo: Tính giá trị của các biểu thức:...
Bài 14 trang 35 Toán 11 tập 2 Chân trời sáng tạo: Viết công thức biểu thị y theo x, biết...
Bài 16 trang 35 Toán 11 tập 2 Chân trời sáng tạo: Giải các bất phương trình:...