Bài 7.12 trang 41 Toán 10 tập 2 Kết nối tri thức

21:27:2622/02/2024

Trong thực tế, việc xác định vị trí của một nguồn phát (âm thanh, sóng vô tuyến) dựa trên các trạm thu là một ứng dụng quan trọng của toán học trong đời sống. Bài 7.12 trang 41 SGK Toán 10 Tập 2 kết nối tri thức đưa ra bài toán tìm tọa độ của một điểm cách đều ba điểm cho trước. Đây chính là bài toán tìm tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác, một kỹ năng cơ bản nhưng cực kỳ hữu ích trong hình học tọa độ $Oxy$.

Bài 7.12 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức:

Trong mặt phẳng tọa độ, một tín hiệu âm thanh phát đi từ một vị trí và được ba thiết bị ghi tín hiệu đặt tại ba vị trí O(0; 0), A(1; 0), B(1; 3) nhận được cùng một thời điểm. Hãy xác định vị trí phát tín hiệu âm thanh. 

Phân tích và Phương pháp giải

Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần nắm vững các lập luận logic sau:

  • Tốc độ âm thanh không đổi: Vì ba thiết bị nhận được tín hiệu tại cùng một thời điểm, nên khoảng cách từ nguồn phát đến ba thiết bị đó phải bằng nhau.

  • Mô hình hóa: * Gọi $H(a; b)$ là tọa độ vị trí phát tín hiệu âm thanh.

    • Theo đề bài, ta có hệ điều kiện: $HO = HA = HB$.

  • Công thức khoảng cách giữa hai điểm: Khoảng cách giữa hai điểm $M(x_1; y_1)$ và $N(x_2; y_2)$ được tính bằng công thức:

    $MN = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$

Giải bài 7.12 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức:

Gọi H(a; b) là vị trí tín hiệu âm thanh phát đi. 

Vì ba thiết bị ghi tín hiệu đặt tại ba vị trí O(0; 0), A(1; 0), B(1; 3) nhận tín hiệu từ H phát đi tại cùng một thời điểm nên HO = HA = HB. 

Ta có:

$\overrightarrow{HO}=(-a;-b)$, $\overrightarrow{HA}=(1-a;-b)$, $\overrightarrow{HC}=(1-a;3-b)$

Nên có, chiều dài:

$HO=\sqrt{(-a)^2+(-b)^2}$ $=\sqrt{a^2+b^2}$

$HA=\sqrt{(1-a)^2+(-b)^2}$ $=\sqrt{(a-1)^2+b^2}$

$HC=\sqrt{(1-a)^2+(3-b)^2}$ $=\sqrt{(a-1)^2+(b-3)^2}$

Vì  HO = HA nên

$\sqrt{a^2+b^2}=\sqrt{(a-1)^2+b^2}$

⇔ a2 + b2 = (a – 1)2 + b2

⇔ a2 = a2 – 2a + 1

⇔ 2a = 1

⇔ a = 1/2

Vì  HA = HB nên

$\sqrt{(a-1)^2+b^2}=\sqrt{(a-1)^2+(b-3)^2}$

⇔ (a - 1)2 + b2 = (a - 1)2 + (b - 3)2

⇔ b2 = b2 – 6b + 9

⇔ 6b = 9

⇔ b = 3/2

Thay a = 1/2 và b = 3/2 vào các phương trình ta thấy đều thỏa mãn. 

Vậy vị trí phát tín hiệu âm thanh là tại điểm H có tọa độ $left ( \frac{1}{2};\frac{3}{2} \right )$

Bài 7.12 giúp học sinh củng cố kiến thức về:

  • Tính chất tâm đường tròn ngoại tiếp: Điểm cách đều 3 đỉnh của một tam giác chính là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác đó.

  • Kỹ năng giải hệ phương trình: Cách triệt tiêu các bậc cao ($a^2, b^2$) để đưa về hệ phương trình bậc nhất đơn giản.

  • Ứng dụng thực tế: Đây là nguyên lý cơ bản của hệ thống định vị GPS và các hệ thống rada xác định mục tiêu trong không gian.

• Xem thêm:

Bài 7.7 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức: Xét vị trí tương đối giữa các cặp đường thẳng sau:...

Bài 7.8 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức: Tính góc giữa các cặp đường thẳng sau:...

Bài 7.9 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho điểm A(0; – 2) và đường thẳng...

Bài 7.10 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức: Trong mặt phẳng tọa độ, cho tam giác ABC có A(1; 0), B(3; 2)...

Bài 7.11 trang 41 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức: Chứng minh rằng hai đường thẳng d: y = ax + b (a ≠ 0) và d':...

Đánh giá & nhận xét

captcha
Tin liên quan