Bài tập 6.29, trang 28 SGK Toán 10 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán củng cố về việc tìm tập xác định (TXĐ) của hàm số. Hàm số xác định khi các biểu thức dưới dấu căn bậc chẵn phải không âm và các mẫu số phải khác không.
Tìm tập xác định của các hàm số sau:
a) $y=\sqrt{2x-1}+\sqrt{5-x}$
b) $y=\frac{1}{\sqrt{x-1}}$
Phần a: Hàm số là tổng của hai căn thức, do đó cần cả hai biểu thức dưới dấu căn đều phải $\ge 0$. Ta thiết lập một hệ bất phương trình.
Phần b: Hàm số có chứa căn thức và mẫu số. Biểu thức dưới căn phải $\ge 0$, và mẫu số phải $\ne 0$. Gộp lại, biểu thức dưới căn phải $> 0$.
a) $y=\sqrt{2x-1}+\sqrt{5-x}$
Biểu thức $\sqrt{2x-1}+\sqrt{5-x}$ có nghĩa khi $\left\{\begin{matrix} 2x-1\geq 0\\ 5-x\geq 0 \end{matrix}\right$
$\Leftrightarrow \left\{\begin{matrix} x\geq \frac{1}{2}\\ x\leq 5 \end{matrix}\right.\Leftrightarrow \frac{1}{2}\leq x\leq 5$
Vậy tập xác định của hàm số đã cho là $D=\left [ \frac{1}{2};5 \right ]$
b) $y=\frac{1}{\sqrt{x-1}}$
Biểu thức $\frac{1}{\sqrt{x-1}}$ có nghĩa khi x – 1 > 0 hay x > 1.
Vậy tập xác định của hàm số đã cho là D = (1; + ∞).
Tóm lại, việc tìm tập xác định của các hàm số đã cho được thực hiện bằng cách áp dụng các quy tắc về dấu căn và mẫu số:
Phần a: Hàm số là tổng hai căn, yêu cầu giải hệ bất phương trình. Tập xác định là đoạn $\mathbf{D=\left [ \frac{1}{2};5 \right ]}$.
Phần b: Hàm số có căn dưới mẫu, yêu cầu biểu thức dưới căn phải dương nghiêm ngặt. Tập xác định là khoảng $\mathbf{D = (1; +\infty)}$.
• Xem thêm: