Bài tập 6.33, trang 29 SGK Toán 10 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài tập về giải phương trình chứa ẩn dưới dấu căn bậc hai. Bài toán bao gồm hai dạng cơ bản: $\mathbf{\sqrt{f(x)} = g(x)}$ (cần đặt điều kiện $g(x) \ge 0$) và $\mathbf{\sqrt{f(x)} = \sqrt{g(x)}}$ (cần kiểm tra điều kiện $f(x) \ge 0$ hoặc $g(x) \ge 0$).
Giải các phương trình sau:
a) $\sqrt{2x^2-14}=x-1$
b) $\sqrt{-x^2-5x+2}=\sqrt{x^2-2x-3}$
Phần a ($\sqrt{f(x)} = g(x)$): Giải bằng cách bình phương hai vế, đồng thời kiểm tra nghiệm với điều kiện $g(x) \ge 0 \Leftrightarrow x - 1 \ge 0 \Leftrightarrow x \ge 1$.
Phần b ($\sqrt{f(x)} = \sqrt{g(x)}$): Giải bằng cách bình phương hai vế ($f(x) = g(x)$) và kiểm tra nghiệm với điều kiện $f(x) \ge 0$ (hoặc $g(x) \ge 0$).
a) $\sqrt{2x^2-14}=x-1$
Bình phương hai vế của phương trình trên ta được
2x2 – 14 = x2 – 2x + 1
⇔ x2+ 2x – 15 = 0
⇔ x = – 5 hoặc x = 3.
Lần lượt thay các giá trị này vào phương trình đã cho, ta thấy x = 3 thỏa mãn.
Vậy nghiệm của phương trình đã cho là x = 3.
b) $\sqrt{-x^2-5x+2}=\sqrt{x^2-2x-3}$
Bình phương hai vế của phương trình trên ta được:
– x2 – 5x + 2 = x2 – 2x – 3
⇔ 2x2 + 3x – 5 = 0
⇔ x =-5/2 hoặc x = 1.
Lần lượt thay các giá trị này vào phương trình đã cho, ta thấy chỉ có x = -5/2 thỏa mãn.
Vậy nghiệm của phương trình đã cho là x = -5/2.
Tóm lại, các phương trình chứa căn được giải bằng phương pháp bình phương và kiểm tra điều kiện:
Phần a ($\sqrt{2x^2-14}=x-1$): Điều kiện $x \ge 1$. Loại nghiệm $x=-5$. Nghiệm duy nhất là $\mathbf{x = 3}$.
Phần b ($\sqrt{-x^2-5x+2}=\sqrt{x^2-2x-3}$): Nghiệm $x=1$ bị loại vì làm biểu thức dưới căn âm. Nghiệm duy nhất là $\mathbf{x = -5/2}$.
• Xem thêm: