Trong chương trình Toán 10 Tập 2 KNTT, biến cố đối là một khái niệm quan trọng giúp đơn giản hóa việc tính toán xác suất. Hiểu rõ biến cố đối không chỉ giúp các em chọn đúng đáp án trong các bài trắc nghiệm mà còn là nền tảng để giải các bài toán xác suất phức tạp bằng phương pháp gián tiếp. Giải bài 9.13 trang 88 sẽ giúp chúng ta thực hành cách xác định biến cố đối trong một phép thử lấy bi cơ bản.
Bài 9.13 trang 88 Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức:
Một hộp có bốn loại bi: bi xanh, bi đỏ, bi trắng và bi vàng. Lấy ngẫu nhiên ra một viên bi. Gọi E là biến cố: “Lấy được viên bi đỏ”. Biến cố đối của E là biến cố
A. Lấy được viên bi xanh.
B. Lấy được viên bi vàng hoặc bi trắng.
C. Lấy được viên bi trắng.
D. Lấy được viên bi vàng hoặc bi trắng hoặc bi xanh.
Định nghĩa biến cố đối
Để giải hoàn thiện bài 9.13 trang 88, học sinh cần nhớ lại định nghĩa về biến cố đối:
Cho biến cố $E$. Biến cố "Không xảy ra $E$", kí hiệu là $\overline{E}$, được gọi là biến cố đối của $E$.
Chiến lược xác định
Xác định không gian mẫu: Phép thử có bao nhiêu kết quả có thể xảy ra? Ở đây là 4 kết quả: {xanh, đỏ, trắng, vàng}.
Xác định biến cố E: Tập hợp các kết quả thuận lợi cho $E$ là {đỏ}.
Tìm biến cố đối $\overline{E}$: Là tập hợp tất cả các kết quả còn lại trong không gian mẫu mà không thuộc $E$.
* Đáp án: D.
Phép thử là lấy ngẫu nhiên một viên bi từ hộp gồm bốn loại bi: bi xanh, bi đỏ, bi trắng và bi vàng.
Biến cố E: “Lấy được viên bi đỏ”, biến cố này không xảy ra khi lấy được bi xanh, hoặc bi trắng, hoặc bi vàng.
Vậy biến cố đối của E là : “Lấy được viên bi vàng hoặc bi trắng hoặc bi xanh”.
Qua bài giải bài 9.13 trang 88 Toán 10 tập 2 Kết nối tri thức, các em cần đúc kết những lưu ý sau:
Tính bao quát: Biến cố đối phải bao phủ toàn bộ các trường hợp còn lại của không gian mẫu. Nếu thiếu dù chỉ một màu (như phương án B thiếu màu xanh), đó không phải là biến cố đối hoàn chỉnh.
Mẹo làm bài: Trong các bài toán "Lấy 1 vật", biến cố đối của "Lấy được vật X" chính là "Lấy được vật không phải X".
Tổng xác suất: Hãy luôn nhớ rằng $P(E) + P(\overline{E}) = 1$. Đây là tính chất cực kỳ hữu ích cho các bài tập tính toán sau này.
• Xem thêm: