Bài 8.24 SGK Toán 10 tập 2 Kết nối tri thức

Bài 8.24 SGK Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức:

Tế bào A có 2n = 8 nhiễm sắc thể (NST), và nguyên phân 5 lần liên tiếp. Tế bào B có 2n = 14 NST và nguyên phân 4 lần liên tiếp. Tính và so sánh tổng số NST trong tế bào A và trong tế bào B được tạo ra.

Phân tích bài toán

Đây là bài toán ứng dụng thực tế của cấp số nhân và quy tắc đếm.

• Số tế bào con: Từ 1 tế bào ban đầu, sau $k$ lần nguyên phân liên tiếp, số tế bào con được tạo ra là $2^k$.

• Số NST môi trường cung cấp: Trong quá trình nguyên phân, để tạo ra các tế bào mới, môi trường cần cung cấp nguyên liệu tương đương với số NST trong các tế bào con trừ đi số NST của tế bào mẹ ban đầu.

• Công thức: Số NST môi trường cung cấp $= 2n \times (2^k - 1)$.

Giải bài 8.24 SGK Toán 10 Tập 2 Kết nối tri thức:

a) Tính số NST trong tế bào A

• Bộ NST lưỡng bội của tế bào A: $2n = 8$.

• Số lần nguyên phân: $k = 5$.

• Số tế bào con được tạo ra sau 5 lần nguyên phân là: $2^5 = 32$ (tế bào).

Tổng số NST môi trường cung cấp cho tế bào A là:

b) Tính số NST trong tế bào B

• Bộ NST lưỡng bội của tế bào B: $2n = 14$.

• Số lần nguyên phân: $k = 4$.

• Số tế bào con được tạo ra sau 4 lần nguyên phân là: $2^4 = 16$ (tế bào).

Tổng số NST môi trường cung cấp cho tế bào B là:

c) So sánh

Ta thấy: $248 > 210$.

Kết luận: Vậy tổng số NST môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân của tế bào A lớn hơn của tế bào B.

Những lỗi học sinh hay mắc phải

• Nhầm lẫn công thức: Học sinh thường nhầm giữa "Tổng số NST trong các tế bào con" ($2n \times 2^k$) và "Số NST môi trường cung cấp" ($2n \times (2^k - 1)$). Hãy đọc kỹ yêu cầu đề bài để trừ đi tế bào mẹ ban đầu nếu cần.

• Tính sai lũy thừa: Các giá trị như $2^4, 2^5$ tuy cơ bản nhưng nếu tính nhẩm sai sẽ dẫn đến kết quả cuối cùng không chính xác.

• Sai đơn vị: Cần ghi rõ đơn vị là "NST" hoặc "Tế bào" để bài làm trở nên chuyên nghiệp và đầy đủ hơn.

Mẹo bấm máy tính Casio (fx-580VN X)

Để thực hiện nhanh các phép tính lũy thừa và nhân kết hợp, các bạn có thể bấm trực tiếp trên máy tính như sau:

• Tính cho tế bào A: Bấm 8 $\rightarrow$ $\times$ $\rightarrow$ ( $\rightarrow$ 2 $\rightarrow$ $x^\blacksquare$ $\rightarrow$ 5 $\rightarrow$ $\rightarrow$ (nút mũi tên sang phải) $\rightarrow$ $-$ $\rightarrow$ 1 $\rightarrow$ ) $\rightarrow$ =.

  • Kết quả hiển thị: 248.

• Tính cho tế bào B: Thực hiện tương tự với các số 14 và mũ 4.

  • Kết quả hiển thị: 210.