Bài tập 7.16, trang 39 SGK Toán 8 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán ứng dụng phương trình bậc nhất một ẩn thuộc dạng toán năng suất. Bài toán yêu cầu tìm tổng số sản phẩm được giao dựa trên sự chênh lệch giữa kế hoạch và thực tế khi có sự thay đổi về năng suất và thời gian thực hiện.
Một xưởng may áo sơ mi dự định hoàn thành kế hoạch trong 25 ngày. Nhưng mỗi ngày xưởng may đã vượt năng suất dự định là 2 áo nên đã hoàn thành sớm hơn 1 ngày và vượt kế hoạch được giao là 8 áo. Hỏi số áo sơ mi mà xưởng may được giao là bao nhiêu?
Ta nên gọi ẩn $x$ là năng suất dự định (số áo may trong 1 ngày) để dễ dàng biểu diễn các đại lượng khác.
| Đại lượng | Kế hoạch (Dự định) | Thực tế |
| Năng suất/ngày | $x$ (áo) | $x + 2$ (áo) |
| Thời gian | $25$ (ngày) | $25 - 1 = 24$ (ngày) |
| Tổng sản phẩm | $25x$ (áo) | $24(x + 2)$ (áo) |
Gọi x là số áo sơ mi mà xưởng may được giao trong một ngày (áo) (x ∈ N*).
Khi đó, số áo sơ mi được giao may trong 25 ngày theo kế hoạch là: 25x (áo).
Thực tế mỗi ngày xưởng may được x + 2 (áo) và hoàn thành kế hoạch trong 24 ngày.
Vì vậy, số áo sơ mi làm được trong thực tế: 24(x + 2) (áo).
Xưởng may vượt kế hoạch được giao là 8 áo nên ta có phương trình:
24(x + 2) = 25x + 8
24x + 48 = 25x + 8
–x = –40
x = 40 (thỏa đk).
Vậy số áo sơ mi mà xưởng may được giao là 40 . 25 = 1 000 áo.
Bài toán được giải bằng cách gọi năng suất dự định là $x$, dẫn đến phương trình:
Số áo được giao (Kế hoạch): $25 \cdot x = 25 \cdot 40 = \mathbf{1000 \text{ áo}}$.
• Xem thêm: