Trong các bài toán xác suất về tập hợp học sinh, thách thức lớn nhất không phải là công thức tính mà là bước phân loại dữ liệu. Để tìm được xác suất chọn một học sinh nam có tham gia câu lạc bộ, chúng ta cần bóc tách các thông tin về giới tính và tình trạng tham gia câu lạc bộ từ dữ liệu tổng thể của lớp 8A. Bài 8.18 trang 76 là một ví dụ điển hình cho dạng bài tập này.
Lớp 8A gồm 38 học sinh, trong đó có 18 bạn nữ. Có 6 bạn nữ tham gia câu lạc bộ thể thao và 8 bạn nam không tham gia câu lạc bộ thể thao. Chọn ngẫu nhiên một học sinh trong lớp. Xác suất để học sinh đó là một bạn nam có tham gia câu lạc bộ thể thao là:
A. 7/20 B. 6/19
C. 8/21 D. 9/23
Để tìm xác suất, ta cần xác định hai giá trị:
Số kết quả có thể: Chính là tổng số học sinh của lớp 8A ($n = 38$).
Số kết quả thuận lợi: Số học sinh nam vừa là nam, vừa có tham gia CLB.
Sơ đồ tư duy giải quyết bài toán:
Tính tổng số nam = Tổng học sinh - Số nữ.
Tính số nam tham gia CLB = Tổng số nam - Số nam không tham gia CLB.
Xác suất = (Số nam tham gia CLB) / (Tổng số học sinh).
Có 18 bạn nữ trong số 38 học sinh nên có 38 – 18 = 20 học sinh nam.
Có 8 học sinh nam không tham gia câu lạc bộ thể thao nên có 20 – 8 = 12 học sinh nam tham gia câu lạc bộ thể thao.
Xác suất để học sinh được chọn là một bạn nam có tham gia câu lạc bộ thể thao là:
$\frac{12}{38}=\frac{6}{19}$
Khi giải bài 8.18 trang 76 Toán 8 tập 2 Kết nối tri thức các em cần lưu ý:
Dữ liệu gây nhiễu: Trong bài này, dữ kiện "6 bạn nữ tham gia CLB thể thao" là thông tin không cần thiết để giải quyết câu hỏi đề bài đưa ra. Học sinh cần tỉnh táo để lọc đúng dữ liệu liên quan đến đối tượng "Nam".
Rút gọn phân số: Luôn ghi nhớ rút gọn phân số cuối cùng ($\frac{12}{38}$ rút gọn cho 2 thành $\frac{6}{19}$) để đối chiếu chính xác với các phương án trắc nghiệm.
Phương pháp bảng: Với các bài toán có nhiều điều kiện đan xen (Nam/Nữ, Tham gia/Không tham gia), việc lập một bảng 2 chiều sẽ giúp bạn kiểm soát dữ liệu cực kỳ hiệu quả.
• Xem thêm: