Trong chương trình Toán 8 Tập 2 KNTT, tam giác đồng dạng và các hệ thức trong tam giác vuông là những nội dung quan trọng. Giải bài 9.32 trang 109 yêu cầu tính toán độ dài đường cao và các cạnh bên của một tam giác vuông khi biết độ dài hai hình chiếu. Bài tập này không chỉ giúp các em ôn tập định lý Pythagore mà còn rèn luyện tư duy biến đổi biểu thức toán học một cách linh hoạt.
Cho tam giác ABC vuông tại A và có đường cao AH. Biết rằng BH = 16 cm, CH = 9 cm.
a) Tính độ dài đoạn thẳng AH.
b) Tính độ dài các đoạn thẳng AB và AC.
Kiến thức áp dụng
Định lý Pythagore: Trong tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông.
Cộng độ dài đoạn thẳng: $BC = BH + CH$.
Tính chất tam giác đồng dạng (mở rộng): Mặc dù bài giải này sử dụng Pythagore, nhưng các em cũng có thể nhớ hệ thức lượng $AH^2 = BH \cdot CH$ để kiểm tra lại kết quả.
Chiến lược giải bài
Tính cạnh huyền $BC$.
Sử dụng định lý Pythagore cho 3 tam giác vuông: $ABC$, $AHC$ và $AHB$.
Thiết lập hệ phương trình để tìm $AH^2$, từ đó suy ra $AH$.
Thay giá trị $AH$ đã tìm được để tính các cạnh $AB$ và $AC$.
Ta có hình minh hoạ như sau:

a) Có BC = BH + CH = 16 + 9 = 25 (cm).
Xét tam giác ABC vuông tại A có: AB2 + AC2 = BC2 (định lý Pythagore).
Xét tam giác AHC vuông tại H có: AC2 = AH2 + CH2 (định lý Pythagore).
⇒ AH2 = AC2 – CH2 (1).
Xét tam giác AHB vuông tại H có: AH2 + BH2 = AB2 (định lý Pythagore).
⇒ AH2 = AB2 – BH2 (2).
Xét (1) + (2), có:
2AH2 = AC2 – CH2 + AB2 – BH2
2AH2 = BC2 – CH2 – BH2 (vì AB2 + AC2 = BC2)
2AH2 = 252 – 92 – 162
2AH2 = 288
AH2 = 144
⇒ AH = 12 (cm).
b) Có AC2 = AH2 + CH2 = 122 + 92 = 225.
⇒ AC = 15 (cm).
Có AB2 = AH2 + BH2 = 122 + 162 = 400.
⇒ AB = 20 (cm).
Qua bài giải bài 9.32 trang 109 Toán 8 tập 2 Kết nối tri thức, các em cần ghi nhớ:
Hệ thức lượng: Ngoài cách dùng Pythagore phức tạp, các em nên nhớ công thức nhanh $AH^2 = BH \cdot CH$ ($16 \cdot 9 = 144$) để ra ngay kết quả $AH = 12$.
Định lý Pythagore: Luôn là công cụ vạn năng trong các bài toán tam giác vuông.
Kỹ năng kiểm tra: Sau khi tính xong $AB, AC, BC$, hãy thử lại $20^2 + 15^2$ có bằng $25^2$ ($400 + 225 = 625$) hay không để đảm bảo tính chính xác.
• Xem thêm: