Bài tập 7.13, trang 43 SGK Toán 11 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán chứng minh cơ bản về mối quan hệ giữa đường xiên và hình chiếu của nó lên một mặt phẳng. Bài toán này dựa trên Định lý Pythagoras trong tam giác vuông, là nền tảng quan trọng cho các chứng minh về khoảng cách và so sánh độ dài trong hình học không gian.
Cho điểm S nằm ngoài mặt phẳng (P), có hình chiếu H trên (P). Với mỗi đểm M bất kì (không trùng H) trên mặt phẳng (P), ta gọi đoạn thẳng SM là đường xiên, đoạn thẳng HM là hình chiếu trên (P) của đường xiên đó. Chứng minh rằng:
a) Hai đường xiên SM và SM' bằng nhau khi và chỉ khi hai hình chiếu HM và HM' tương ứng bằng nhau;
b) Đường xiên SM lớn hơn đường xiên SM' nếu hình chiếu HM lớn hơn hình chiếu HM'.
Vì $H$ là hình chiếu của $S$ trên $(P)$, ta có $\mathbf{SH \perp (P)}$.
Với mọi điểm $M \in (P)$, tam giác $SHM$ là tam giác vuông tại $H$.
Phần a (Đẳng thức): Sử dụng Định lý Pythagoras: $SM^2 = SH^2 + HM^2$. Chứng minh hai chiều (chiều thuận và chiều đảo).
Phần b (Bất đẳng thức): Sử dụng Định lý Pythagoras và tính chất của bất đẳng thức.
Ta có hình minh hoạ như sau:

a) Có H là hình chiếu của S trên mặt phẳng (P) nên SH ⊥ (P),
⇒ SH ⊥ HM, SH ⊥ HM'.
- Giả sử SM = SM'.
Xét tam giác SHM vuông tại H, có SM2 = SH2 + HM2
Xét tam giác SHM' vuông tại H, có SM'2 = SH2 + HM'2.
Mà SM = SM' nên HM = HM'.
- Giả sử HM = HM'.
Xét tam giác SHM vuông tại H, có SM2 = SH2 + HM2
Xét tam giác SHM' vuông tại H, có SM'2 = SH2 + HM'2.
Mà HM = HM' nên SM = SM'.
Vậy hai đường xiên SM và SM' bằng nhau khi và chỉ khi hai hình chiếu HM và HM' tương ứng bằng nhau.
b) Trên tia HM lấy điểm N sao cho SN = SM' suy ra HN = HM'.
Mà SM > SM' nên SM > SN
⇒ HM > HN hay HM > HM'.
Bài toán đã chứng minh mối quan hệ giữa đường xiên và hình chiếu trong hình học không gian, dựa trên Định lý Pythagoras.
Quan hệ bằng nhau: $SM = SM' \Leftrightarrow HM = HM'$.
Quan hệ lớn hơn: $SM > SM'$ nếu $HM > HM'$. (Trong trường hợp ngược lại, nếu $SM > SM'$, ta cũng suy ra $HM > HM'$).
• Xem thêm: