Bài toán này mô tả quá trình tạo ra một dãy các hình vuông lồng nhau, trong đó mỗi hình vuông sau có độ dài cạnh được suy ra từ hình vuông trước. Ta cần chứng minh dãy số độ dài cạnh $\left(a_n\right)$ là một cấp số nhân bằng cách xác định công bội của nó.
Cho hình vuông C1 có cạnh bằng 4. Người ta chia mỗi cạnh hình vuông thành bốn phần bằng nhau và nối các điểm chia một cách thích hợp để có hình vuông C2 (Hình 4).

Từ hình vuông C2 lại làm tiếp tục như trên để có hình vuông C3. Cứ tiếp tục quá trình như trên, ta nhận được dãy các hình vuông C1, C2, C3, ..., Cn, ... Gọi an là độ dài cạnh hình vuông Cn. Chứng minh dãy số (an) là cấp số nhân.
Xác định $a_1$: Độ dài cạnh hình vuông đầu tiên.
Thiết lập mối quan hệ truy hồi: Dựa vào quy luật chia cạnh và nối điểm chia, ta sử dụng định lí Pythagore để tìm mối quan hệ giữa $a_{n+1}$ và $a_n$.
Chứng minh cấp số nhân: Ta chứng minh tỉ số $\frac{a_{n+1}}{a_n}$ là một hằng số $q$ không đổi.
- Độ dài cạnh của hình vuông đầu tiên là: a1 = 4.
- Độ dài cạnh của hình vuông thứ 2 là:
- Độ dài cạnh của hình vuông thứ 3 là:
- Độ dài cạnh của hình vuông thứ 4 là:
...
- Độ dài cạnh của hình vuông thứ n là:
Vậy (an) là một cấp số nhân với số hạng đầu a1 = 4 và công bội
Để chứng minh dãy số độ dài cạnh ${(a_n)}$ là cấp số nhân, ta thiết lập mối quan hệ giữa ${a_{n+1}}$ và ${a_n}$ bằng định lí Pythagore. Công thức truy hồi được tìm thấy là ${a_{n+1}^2 = x^2 + (3x)^2 = 10x^2}$, với ${x = a_n/4}$. Điều này dẫn đến ${a_{n+1} = \sqrt{\frac{10}{16}} a_n}$. Tỉ số ${\frac{a_{n+1}}{a_n} = \frac{\sqrt{10}}{4}}$ là một hằng số, chứng tỏ ${(a_n)}$ là một cấp số nhân với công bội ${q = \frac{\sqrt{10}}{4}}$ và số hạng đầu ${a_1 = 4}$.
• Xem thêm: