Hôm nay chúng ta sẽ cùng giải chi tiết Bài 3 trang 77 sách giáo khoa Toán 11 tập 1, bộ sách Cánh Diều. Bài toán này giúp các em củng cố kiến thức về tính liên tục của hàm số, đặc biệt là tính liên tục của tổng hai hàm số.
Xét tính liên tục của mỗi hàm số sau trên tập xác định của hàm số đó:
a) f(x) = x2 + sinx;
b)
c)
Để đánh giá ý kiến của bạn Nam, chúng ta cần nhớ lại định nghĩa và các định lý về hàm số liên tục.
Định nghĩa hàm số liên tục tại một điểm: Hàm số y=f(x) được gọi là liên tục tại điểm x0 khi và chỉ khi:
Hàm số xác định tại x0 (tức là f(x0) tồn tại).
Giới hạn của hàm số khi x tiến về x0 tồn tại (limx→x0f(x) tồn tại).
Giới hạn đó bằng giá trị của hàm số tại x0 (limx→x0f(x)=f(x0)).
Các định lý về hàm số liên tục:
Nếu y=f(x) và y=g(x) đều liên tục tại x0, thì tổng, hiệu, tích, thương của chúng cũng liên tục tại x0.
Vấn đề đặt ra là khi một hàm số liên tục, còn hàm số kia không liên tục.
Để chứng minh một hàm số không liên tục, ta có thể chứng minh một trong các điều kiện trên bị vi phạm.
a) f(x) = x2 + sinx
Hàm số f(x) có tập xác định là ℝ.
Hàm số x2 và sinx liên tục trên ℝ
⇒ Hàm số f(x) = x2 + sinx liên tục trên ℝ.
b)
Hàm g(x) có tập xác định là ℝ\{1}.
Hàm số x4 – x2 liên tục trên toàn bộ tập xác định
Hàm số liên tục trên các khoảng (–∞; 1) và (1; +∞).
⇒ Hàm số g(x) liên tục trên các khoảng (–∞; 1) và (1; +∞).
c)
Hàm số h(x) có tập xác định D = ℝ\{–4; 3}.
Hàm số liên tục trên các khoảng (–∞; 3) và (3; +∞).
Hàm số liên tục trên các khoảng (–∞; –4) và (–4; +∞).
⇒ Hàm số g(x) liên tục trên các khoảng (–∞; –4); (–4; 3) và (–4; +∞).
Bài toán đã giúp các em hiểu sâu hơn về tính chất của hàm số liên tục. Mặc dù các định lý về tổng các hàm liên tục rất hữu ích, nhưng khi một trong các hàm không liên tục, ta không thể suy ra tính liên tục của hàm tổng.
• Xem thêm:
Bài 5 trang 77 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Cho hàm số... xét tính liên tục của hàm số tại x = 4...