Bài toán này mô tả số lượng cây trồng trong các hàng theo một quy luật tăng đều: $1, 2, 3, \dots, n$ cây. Dãy số này tạo thành một cấp số cộng. Ta cần tìm số hàng cây ($n$) được trồng khi biết tổng số cây đã sử dụng là $4\ 950$.
Đề bài:
Người ta trồng cây theo các hàng ngang với quy luật: ở hàng thứ nhất có 1 cây, ở hàng thứ hai có 2 cây, ở hàng thứ 3 có 3 cây, ... ở hàng thứ n có n cây. Biết rằng người ta trồng hết 4 950 cây. Hỏi số hàng cây được trồng theo cách trên là bao nhiêu?
Phân tích và Hướng dẫn giải:
Mô hình hóa: Số cây ở mỗi hàng lập thành một cấp số cộng $\left(u_n\right)$ với số hạng đầu $u_1 = 1$ và công sai $d = 1$.
Thiết lập công thức tổng: Tổng số cây đã trồng chính là tổng $n$ số hạng đầu tiên của cấp số cộng, $S_n$.
$$S_n = \frac{n}{2}(2u_1 + (n-1)d)$$
Giải phương trình: Đặt $S_n = 4\ 950$ và giải phương trình bậc hai thu được để tìm $n$. Do $n$ là số hàng cây, ta chỉ nhận nghiệm $n$ là số nguyên dương.
Lời giải chi tiết:
- Giải sử người ta đã trồng được n hàng.
- Số cây ở mỗi hàng lập thành một cấp số cộng với u1 = 1, công sai d = 1
- Tổng số cây ở n hàng cây là:
}{2}=\frac{n(1+n)}{2}=4950)
⇔ n2 + n – 9 900 = 0
⇔ n = 99 (thỏa mãn) hoặc n = –100 (không thỏa mãn)
Vậy có 99 hàng cây được trồng theo cách trên.