Bài tập 7.8, trang 30 SGK Toán 7 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán ứng dụng đa thức một biến để mô tả một tình huống thực tế (bơm nước vào bể). Mục tiêu là viết một đa thức biểu thị tổng dung tích của bể ($V$), dựa trên lượng nước ban đầu và lượng nước được bơm vào theo thời gian.
Người ta dùng hai máy bơm để bơm nước vào một bể chứa nước. Máy thứ nhất bơm mỗi giờ được 22 m3 nước. Máy thứ hai bơm mỗi giờ được 16 m3 nước. Sau khi cả hai máy chạy trong x giờ, người ta tắt máy thứ nhất và để máy thứ hai chạy thêm 0,5 giờ nữa thì bể nước đầy.
Hãy viết đa thức (biến x) biểu thị dung tích của bể (m3), biết rằng trước khi bơm, trong bể có 1,5 m3 nước. Tìm hệ số cao nhất và hệ số tự do của đa thức đó.
Dung tích bể ($V$) bằng tổng của:
Ta chia quá trình bơm thành 3 phần để tính:
Lượng nước ban đầu.
Lượng nước cả hai máy bơm trong $x$ giờ.
Lượng nước máy thứ hai bơm trong $0,5$ giờ.
Lượng nước máy thứ nhất bơm được trong x giờ là 22x m3.
Lượng nước máy thứ hai bơm được trong x giờ là 16x m3.
Lượng nước máy thứ hai bơm được trong 0,5 giờ là 16.0,5 = 8 m3.
Do đó lượng nước bơm được khi cả hai máy chạy trong x giờ rồi máy thứ hai chạy thêm 0,5 giờ là 22x + 16x + 8 = 38x + 8 m3.
Vì trước khi bơm thì trong bể có 1,5 m3 nên đa thức biểu thị dung tích của bể là
1,5 + 38x + 8 = 38x + (1,5 + 8) = 38x + 9,5 m3.
Vậy đa thức biểu thị dung tích của bể là 38x + 9,5.
Trong đa thức trên, hạng tử 38x có bậc cao nhất nên hệ số cao nhất là 38.
Hạng tử có bậc bằng 0 là 9,5 nên hệ số tự do là 9,5.
Đa thức biểu thị dung tích của bể ($V(x)$) được xây dựng dựa trên tổng lượng nước ban đầu và lượng nước bơm vào theo thời gian $x$:
| Thuộc tính của đa thức | Giá trị |
| Đa thức $V(x)$ | $38x + 9,5$ |
| Hệ số cao nhất | $38$ |
| Hệ số tự do | $9,5$ |
• Xem thêm: