Bất đẳng thức tam giác không chỉ dừng lại ở việc so sánh các cạnh đơn lẻ mà còn mở rộng ra mối quan hệ với chu vi của tam giác. Trong Bài 9.13 trang 69, chúng ta sẽ thực hiện một bài toán chứng minh kinh điển: Đoạn thẳng nối một đỉnh với một điểm bất kỳ trên cạnh đối diện luôn nhỏ hơn nửa chu vi của tam giác đó.
Cho tam giác ABC, điểm D nằm giữa B và C. Chứng minh rằng AD nhỏ hơn nửa chu vi tam giác ABC
Kiến thức cần nhớ
Bất đẳng thức tam giác: Trong một tam giác, độ dài một cạnh luôn nhỏ hơn tổng độ dài hai cạnh còn lại.
Công thức chu vi: Chu vi tam giác $ABC$ là $P = AB + AC + BC$.
Nửa chu vi: $p = \frac{AB + AC + BC}{2}$.
Chiến lược chứng minh
Để xuất hiện các cạnh của tam giác $ABC$ và đoạn $AD$, chúng ta sẽ tách tam giác $ABC$ thành hai tam giác nhỏ $ABD$ và $ACD$ có chung cạnh $AD$. Sau đó, áp dụng bất đẳng thức tam giác cho từng tam giác nhỏ và cộng các kết quả lại.
Ta có hình minh họa như sau:

Trong tam giác ABD, theo bất đẳng thức tam giác ta có:
AD > AB + BD (1)
Trong tam giác ACD, theo bất đẳng thức tam giác ta có:
AD > AC + CD (2)
Từ (1) và (2) ta có:
AD + AD > AB + BD + AC + CD
Do đó 2AD > AB + AC + (BD + CD)
Hay 2AD > AB + AC + BC
⇒ AD > ½(AB + AC + BC).
Mà chu vi tam giác ABC là AB + AC + BC.
Nên AD nhỏ hơn nửa chu vi tam giác ABC.
Khi giải bài 9.13 trang 69 Toán 7 Tập 2 Kết nối tri thức các em cần lưu ý:
Lưu ý quan trọng: Một lỗi phổ biến khi trình bày là viết nhầm dấu "$>$" thay vì "$<$". Hãy nhớ rằng cạnh đơn lẻ luôn nhỏ hơn tổng hai cạnh kia.
Tính chất mở rộng: Bài toán này đúng với mọi điểm $D$ nằm trên cạnh $BC$. Thậm chí, nếu $AD$ là đường trung tuyến, đường cao hay đường phân giác, tính chất này vẫn luôn được bảo toàn.
Kỹ thuật cộng bất đẳng thức: Đây là một kỹ thuật mạnh mẽ trong hình học lớp 7 giúp liên kết các đoạn thẳng rời rạc thành một đại lượng tổng thể như chu vi.
• Xem thêm: