Trong chương trình Hình học lớp 7 KNTT, bài toán dựng hình dựa trên các đường đặc biệt trong tam giác luôn đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết và kỹ năng thực hành. Giải bài 9.30 trang 81 yêu cầu xác định các đỉnh của một tam giác khi đã biết trước một đỉnh và trực tâm $H$. Bằng việc vận dụng định nghĩa về đường cao, chúng ta có thể dễ dàng xác định vị trí của các điểm còn lại trên hai đường thẳng cho trước.
Cho hai đường thẳng không vuông góc b, c cắt nhau tại điểm A và cho điểm H không thuộc b và c (H.9.47).

Hãy tìm điểm B thuộc b, điểm C thuộc c sao cho tam giác ABC nhận H làm trực tâm.
Kiến thức cốt lõi
Để giải bài toán này, các em cần dựa vào định nghĩa trực tâm:
Trực tâm $H$ của tam giác $ABC$ là giao điểm của ba đường cao. Điều này có nghĩa là $BH \perp AC$ và $CH \perp AB$.
Phân tích quan hệ vuông góc
Vì $C$ thuộc đường thẳng $c$, nên cạnh $AC$ chính là một phần của đường thẳng $c$. Để $H$ là trực tâm, đường thẳng $BH$ phải vuông góc với đường thẳng $c$.
Vì $B$ thuộc đường thẳng $b$, nên cạnh $AB$ chính là một phần của đường thẳng $b$. Để $H$ là trực tâm, đường thẳng $CH$ phải vuông góc với đường thẳng $b$.
Ta thực hiện các bước như sau:
• Bước 1. Từ H kẻ đường thẳng vuông góc với đường thẳng b và cắt đường thẳng c tại một điểm. Điểm này chính là điểm C.
• Bước 2. Từ H kẻ đường thẳng vuông góc với đường thẳng c và cắt đường thẳng b tại một điểm. Điểm này chính là điểm B.
• Bước 3. Nối hai điểm B, C ta được tam giác ABC.

Qua bài giải bài 9.30 trang 81 Toán 7 tập 2 Kết nối tri thức, các em cần đúc kết những lưu ý sau:
Mối quan hệ vuông góc: Trực tâm $H$ luôn cho ta các cặp đường thẳng vuông góc với các cạnh đối diện. Đây là chìa khóa để xác định hướng kẻ các đường thẳng phụ.
Kỹ năng dựng hình: Luôn sử dụng ê-ke hoặc thước đo góc để đảm bảo tính chính xác khi kẻ các đường vuông góc từ một điểm đến một đường thẳng cho trước.
Kiểm tra: Sau khi dựng xong, bạn có thể kẻ nốt đường cao thứ ba từ $A$ đến $BC$, nếu nó đi qua $H$ thì hình vẽ của bạn hoàn toàn chính xác.
• Xem thêm: