Bài tập số 10, trang 96 SGK Toán 10 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán về Giải phương trình chứa căn thức dạng cơ bản $\sqrt{A} = \sqrt{B}$. Phương pháp giải chủ yếu là bình phương hai vế để khử căn, sau đó giải phương trình hệ quả. Điều kiện tiên quyết để nghiệm được chấp nhận là phải thỏa mãn điều kiện xác định của căn thức A ≥ 0 và B ≥ 0 hoặc thực hiện bước thử lại vào phương trình gốc.
Giải các phương trình chứa căn thức sau:
a) $\sqrt{2x^2-6x+3}=\sqrt{x^2-3x+1}$
b) $\sqrt{x^2+18x-9}=2x-3
Dạng a) $\sqrt{A} = \sqrt{B}$: Tương đương với hệ $\left\{\begin{matrix} A = B \\ A \ge 0 \text{ (hoặc } B \ge 0) \end{matrix}\right.$.
Dạng b) $\sqrt{A} = B$: Tương đương với hệ $\left\{\begin{matrix} A = B^2 \\ B \ge 0 \end{matrix}\right.$. (Điều kiện $B \ge 0$ là bắt buộc vì căn bậc hai luôn không âm).
Ta sẽ giải phương trình hệ quả $A = B$ (hoặc $A=B^2$), sau đó kiểm tra điều kiện để chọn nghiệm.
a) Bình phương hai vế của phương trình $\sqrt{2x^2-6x+3}=\sqrt{x^2-3x+1}$ ta được:
2x2 – 6x + 3 = x2 – 3x + 1
⇔ x2 – 3x + 2 = 0
⇔ x2 – x – 2x + 2 = 0
⇔ x(x – 1) – 2(x – 1) = 0
⇔ (x – 2)(x – 1) = 0
⇔ x = 2 hoặc x = 1
Thử lại vào phương trình đã cho ta thấy không có giá trị nào thỏa mãn.
Vậy phương trình vô nghiệm.
b) Bình phương hai vế của phương trình $\sqrt{x^2+18x-9}=2x-3$ ta được:
x2 + 18x – 9 = (2x – 3)2
⇔ x2 + 18x – 9 = 4x2 – 12x + 9
⇔ 3x2 – 30x + 18 = 0
⇔ x2 – 10x + 6 = 0
⇔ x = 5 + √19 hoặc x = 5 – √19
Thử lại vào phương trình đã cho ta thấy chỉ có giá trị x = 5 + √19 thỏa mãn.
Vậy nghiệm của phương trình là x = 5 + √19
Tổng kết: Bài 10 trang 96 Toán 10 tập 2 Kết nối tri thức: Phương pháp giải phương trình chứa căn thức đòi hỏi sự tỉ mỉ trong việc kiểm tra điều kiện.
Câu a: Phương trình $\sqrt{2x^2-6x+3}=\sqrt{x^2-3x+1}$ vô nghiệm vì các nghiệm hệ quả không thỏa mãn điều kiện xác định.
Câu b: Phương trình $\sqrt{x^2+18x-9}=2x-3$ có nghiệm $\mathbf{x = 5 + \sqrt{19}}$ sau khi loại nghiệm ngoại lai không thỏa mãn điều kiện $2x - 3 \ge 0$.
• Xem thêm