Bài toán này làm việc với một cấp số nhân $\left(u_n\right)$ đã biết số hạng đầu $u_1$ và công bội $q$. Ta sẽ sử dụng công thức của số hạng tổng quát $u_n = u_1 \cdot q^{n-1}$ để tìm công thức cho dãy số và kiểm tra xem các số hạng cho trước có thuộc dãy số hay không.
Cho cấp số nhân (un) với số hạng đầu u1 = – 5, công bội q = 2.
a) Tìm un;
b) Số –320 là số hạng thứ bao nhiêu của cấp số nhân trên?
c) Số 160 có phải là một số hạng của cấp số nhân trên không?
Để giải quyết bài toán, ta thực hiện các bước sau:
Viết công thức số hạng tổng quát ($u_n$): Thay $u_1 = -5$ và $q = 2$ vào công thức $u_n = u_1 \cdot q^{n-1}$.
Kiểm tra số hạng: Để xác định một số $k$ có phải là số hạng thứ $n$ của dãy không, ta giải phương trình $u_n = k$ tìm $n$.
Nếu $n$ là số nguyên dương ($n \in \mathbb{N}^*$), thì $k$ là số hạng thứ $n$.
Nếu $n$ không phải là số nguyên dương, thì $k$ không thuộc dãy số.
a) Tính un
Ta có (un) là cấp số nhân có số hạng đầu u1 = – 5 và công bội q = 2 có số hạng tổng quát là:
un = – 5.2n-1 với mọi n ∈ ℕ*.
b) Số –320 là số hạng thứ bao nhiêu của cấp số nhân trên?
Xét un = – 5.2n-1 = –320
⇔ 2n-1 = 64
⇔ n – 1 = 6
⇔ n = 7.
Vậy số –320 là số hạng thứ 7 của cấp số nhân.
c) Số 160 có phải là một số hạng của cấp số nhân trên không?
Xét un = – 5.2n-1 = 160
⇔ 2n-1 = – 32
⇔ n – 1 = – 5
⇔ n = – 4 ∉ ℕ*
Vậy số 160 không phải là một số hạng của cấp số nhân.
Với cấp số nhân có ${u_1 = -5}$ và ${q = 2}$, ta tìm được công thức số hạng tổng quát là ${u_n = -5 \cdot 2^{n-1}}$. Dựa vào công thức này, ta xác định được số –320 là số hạng thứ 7 của dãy số. Tuy nhiên, số 160 không phải là số hạng của dãy vì phương trình ${u_n = 160}$ dẫn đến $2^{n-1} = -32$, điều này là vô lý do lũy thừa cơ số dương luôn là số dương.
• Xem thêm: