Trong toán học, việc tìm nghiệm của đa thức không chỉ đơn thuần là giải phương trình. Bài 7.45 trang 46 SGK Toán 7 Tập 2 giới thiệu cho học sinh một tính chất thú vị: Nếu một đa thức chia hết cho một nhị thức bậc nhất dạng $(x - a)$, thì giá trị $a$ chắc chắn là nghiệm của đa thức đó. Hiểu rõ logic này sẽ giúp các em giải nhanh các bài toán chứng minh nghiệm và phân tích đa thức thành nhân tử ở các lớp học cao hơn.
Cho đa thức P(x). Giải thích tại sao nếu có đa thức Q(x) sao cho P(x) = (x - 3) . Q(x)
(tức P(x) chia hết cho x - 3) thì x = 3 là một nghiệm của P(x).
Định nghĩa nghiệm: Một số $x = c$ được gọi là nghiệm của đa thức $P(x)$ nếu giá trị của đa thức tại điểm đó bằng 0, ký hiệu là $P(c) = 0$.
Giả thiết chia hết: Khi $P(x) = (x - 3) \cdot Q(x)$, điều này có nghĩa là với mọi giá trị của $x$, biểu thức luôn đúng. Để kiểm tra $x = 3$ có là nghiệm hay không, ta chỉ cần tính giá trị $P(3)$.
Tại x = 3 ta có P(3) = (3 - 3) . Q(3)
P(3) = 0 . Q(3) = 0.
P(x) = 0 tại x = 3 nên x = 3 là một nghiệm của P(x).
Qua bài tập 7.45, học sinh cần ghi nhớ một định lý quan trọng (hay còn gọi là Hệ quả của Định lý Bezout):
Định lý: Đa thức $P(x)$ chia hết cho $(x - a)$ khi và chỉ khi $P(a) = 0$.
Ý nghĩa:
Nếu biết $P(x)$ chia hết cho $(x - a)$, ta biết ngay $a$ là một nghiệm.
Ngược lại, nếu biết $a$ là một nghiệm của $P(x)$, ta có thể phân tích $P(x)$ thành nhân tử có chứa cụm $(x - a)$.
Ví dụ ứng dụng: Nếu đa thức chia hết cho $(x + 2)$, thì nghiệm sẽ là $x = -2$.
Hy vọng lời giải chi tiết và phần giải thích này giúp các bạn học sinh nắm vững bản chất của nghiệm đa thức và áp dụng linh hoạt vào các bài tập chứng minh!
• Xem thêm: