Bài toán này mô tả tình huống gửi tiết kiệm theo thể thức lãi kép có gửi thêm định kỳ, một ứng dụng thực tế quan trọng của dãy số. Ta cần tính số tiền $P_n$ sau $n$ tháng dựa trên công thức truy hồi và sau đó dự đoán công thức tổng quát.
Chị Mai gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng theo thể thức lãi kép như sau. Lần đầu chị gửi 100 triệu đồng. Sau đó, cứ hết 1 tháng chị lại gửi thêm vào ngân hàng 6 triệu đồng. Biết lãi suất của ngân hàng là 0,5% một tháng. Gọi Pn (triệu đồng) là số tiền chị có trong ngân hàng sau n tháng.
a) Tính số tiền chị có trong ngân hàng sau 1 tháng.
b) Tính số tiền chị có trong ngân hàng sau 3 tháng.
c) Dự đoán công thức của Pn tính theo n.
Đặt $P_0 = 100$ (triệu đồng), số tiền gửi thêm hàng tháng $A = 6$ (triệu đồng), và lãi suất hàng tháng $r = 0,5\% = 0,005$. Đặt $q = 1 + r = 1,005$.
Công thức truy hồi của số tiền sau mỗi tháng là:
Ta sẽ lặp lại công thức này để tính $P_1, P_2, P_3$ và rút ra quy luật để dự đoán công thức tổng quát $P_n$.
a) Số tiền chị có trong ngân hàng sau 1 tháng là:
P1 = 100 + 100.0,5% + 6 = 100,5 + 6 (triệu đồng).
b) Số tiền chị có trong ngân hàng sau 2 tháng là:
P2 = 100,5 + 6 + (100,5 + 6).0,5% + 6
= (100,5 + 6)(1 + 0,5%) + 6
= 100,5(1 + 0,5%) + 6.(1 + 0,5%) + 6 (triệu đồng)
Số tiền chị có trong ngân hàng sau 3 tháng là:
P3 = (100,5 + 6)(1 + 0,5%) + 6 + [(100,5 + 6)(1 + 0,5%) + 6 ].0,5% + 6
= 100,5.(1 + 0,5%)2 + 6(1 + 0,5%)2 + 6.(1 + 0,5%) + 6 (triệu đồng).
c) Số tiền chị có trong ngân hàng sau 4 tháng là:
P4 = (100,5 + 6)(1 + 0,5%)2 + 6.(1 + 0,5%) + 6 + [(100,5 + 6)(1 + 0,5%)2 + 6.(1 + 0,5%) + 6]0,5% + 6
= 100,5.(1 + 0,5%)3 + 6.(1 + 0,5%)3 + 6(1 + 0,5%)2 + 6.(1 + 0,5%) + 6
Số tiền chị có trong ngân hàng sau n tháng là:
Pn = 100,5.(1 + 0,5%)n-1 + 6(1 + 0,5%)n-1 + 6(1 + 0,5%)n-2 + 6.(1 + 0,5%)n-3 + ... + 6 với mọi n ∈ ℕ*.
Bài toán đã mô hình hóa quá trình gửi tiết kiệm lãi kép có gửi thêm định kỳ bằng công thức dãy số. Số tiền chị Mai có sau $n$ tháng, $\mathbf{P_n}$, được tính bằng cách cộng dồn lãi kép của số tiền ban đầu và tổng lãi kép của các khoản gửi thêm. Công thức truy hồi là $P_n = P_{n-1} \cdot 1,005 + 6$. Công thức tổng quát được dự đoán là $\mathbf{P_n = P_0 (1+r)^n + \frac{A}{r} \left[(1+r)^n - 1\right]}$.
• Xem thêm:
Bài 3 trang 48 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Xét tính tăng, giảm của mỗi dãy số (un), biết:...