Chào các bạn! Bài 3.10 trang 43 sách giáo khoa Toán 10 (Kết nối tri thức) là một bài toán thực tế rất thú vị, giúp chúng ta áp dụng kiến thức hình học để giải quyết một vấn đề đo đạc trong thực tế. Bài toán này yêu cầu đề xuất một phương án để xác định bề rộng của Đảo Yến khi quan sát từ bãi biển Vũng Chùa. Đây là một ví dụ tuyệt vời về sự ứng dụng của toán học vào đời sống.
Đề bài 3.10 trang 43 Toán 10:
Từ bãi biển Vũng Chùa, Quảng Bình ta có thể ngắm được Đảo yến. Hãy đề xuất cách xác định bề rộng của hòn đảo (theo chiều ta ngắm được).

Lời giải bài 3.10 trang 43 Toán 10:
Ta sẽ mô hình hóa bài toán như sau: Gọi A và C là hai điểm trên bờ biển, D và E là hai điểm ở hai đầu bề rộng của Đảo Yến.

Bước 1: Lập kế hoạch đo đạc trên bờ
Trên bờ, đặt một cọc ở vị trí A, một cọc ở vị trí B, một cọc ở vị trí C.
Đo khoảng cách giữa các cọc: (AB) và (AC).
Bước 2: Đo các góc ngắm từ bờ
Tại vị trí A: Đặt máy đo góc và ngắm điểm B và điểm E để đo góc tạo bởi hai hướng ngắm đó, là góc ($\widehat{EAB}$).
Tại vị trí B: Đặt máy đo góc và ngắm điểm E và điểm A để đo góc ($\widehat{ABE}$).
Bước 3: Tính cạnh AE bằng định lý sin
Xét tam giác ABE. Ta đã biết cạnh (AB) và hai góc ($\widehat{EAB}$) và ($\widehat{ABE}$).
Ta tính được góc ($\widehat{AEB}$) bằng cách: $\widehat{AEB}=180^\circ-\widehat{EAB}-\widehat{ABE}$.
Áp dụng định lý sin, ta có: $\frac{AE}{\sin\left(\widehat{ABE}\right)}=\frac{AB}{\sin\left(\widehat{AEB}\right)}$
Từ đó, ta tính được cạnh (AE).
Bước 4: Đo các góc ngắm khác
Tại vị trí A: Ngắm điểm C và điểm D để đo góc tạo bởi hai hướng ngắm đó, là góc ($\widehat{DAC}$).
Tại vị trí C: Ngắm điểm D và điểm A để đo góc ($\widehat{ACD}$).
Bước 5: Tính cạnh AD bằng định lý sin
Xét tam giác ADC. Ta đã biết cạnh (AC) và hai góc ($\widehat{DAC}$) và ($\widehat{ACD}$).
Ta tính được góc (\widehat{ADC}) bằng cách: $\widehat{ADC}=180^\circ-\widehat{DAC}-\widehat{ACD}$.
Áp dụng định lý sin, ta có: $\frac{AD}{\sin\left(\widehat{ACD}\right)}=\frac{AC}{\sin\left(\widehat{ADC}\right)}$
Từ đó, ta tính được cạnh (AD).
Bước 6: Tính bề rộng của đảo bằng định lý cosin
Xét tam giác ADE. Ta đã tính được độ dài hai cạnh (AD), (AE) và góc xen giữa ($\widehat{DAE}$).
Áp dụng định lý cosin để tính độ dài cạnh (DE):
$DE^2=AD^2+AE^2-2\cdot AD\cdot AE\cdot\cos\left(\widehat{DAE}\right)$
$DE=\sqrt{AD^2+AE^2-2\cdot AD\cdot AE\cdot\cos\left(\widehat{DAE}\right)}$
Kết quả (DE) chính là bề rộng của hòn đảo.
Bài toán này minh họa rõ ràng cách các định lý hình học như định lý sin và định lý cosin được ứng dụng trong thực tế. Bằng cách kết hợp các phép đo trên mặt đất và các công thức toán học, chúng ta có thể giải quyết các bài toán đo đạc phức tạp mà không cần phải trực tiếp tiếp cận đối tượng. Phương pháp này rất hữu ích trong nhiều lĩnh vực khác nhau như trắc địa, xây dựng và hàng hải.
• Xem thêm:
Bài 3.5 trang 42 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Cho tam giác ABC có a = 6, b = 5, c = 8. Tính cosA, S, r.
Bài 3.6 trang 42 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Cho tam giác ABC có a = 10, $\widehat{A}=45^0$, $\widehat{B}=70^0$ Tính R, b, c.
Bài 3.7 trang 42 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Giải tam giác ABC và tính diện tích tam giác đó, biết...
Bài 3.8 trang 42 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Một tàu đánh cá xuất phát từ cảng A, đi theo hướng S70°E với vận tốc 70 km/h...
Bài 3.9 trang 43 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Trên nóc một tòa nhà có một cột ăng – ten cao 5m, Từ một vị trí quan sát A...
Bài 3.11 trang 43 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Để tránh núi, đường giao thông hiện tại phải đi vòng như mô hình trong Hình...