Trong toán học, bên cạnh phương pháp liệt kê phần tử hay chỉ ra tính chất đặc trưng, chúng ta còn một cách vô cùng trực quan để thể hiện một tập hợp, đó chính là sử dụng sơ đồ Ven (biểu đồ Ven). Bài tập 1.22 trang 20 thuộc bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống sẽ giúp các em thực hành thuần thục kỹ năng vẽ này.
Dưới đây là lời giải chi tiết và hình ảnh minh họa cho bài tập.
I. Đề bài tập 1.22 (SGK Toán 10 - Trang 20)
Biểu diễn các tập hợp sau bằng sơ đồ Ven:
a) $A = \{0; 1; 3; 4\}$ (Lưu ý: Sửa lại theo hình ảnh minh họa thực tế của bài tập gồm các số 0, 1, 3, 4).
b) $B = \{\text{Lan}; \text{Huệ}; \text{Trang}\}$.
II. Hướng dẫn phương pháp vẽ sơ đồ Ven
Để biểu diễn một tập hợp bằng sơ đồ Ven, các em thực hiện theo quy tắc đơn giản sau:
Vẽ một đường cong kín (thường là hình tròn hoặc hình bầu dục/elip) để đại diện cho tập hợp và ghi tên tập hợp bằng chữ cái in hoa ở phía ngoài hoặc phía trên đường cong.
Biểu diễn các phần tử của tập hợp bằng các điểm nằm hoàn toàn phía bên trong đường cong kín đó và viết tên phần tử bên cạnh mỗi điểm. Các phần tử không thuộc tập hợp sẽ được vẽ ở phía bên ngoài.
III. Lời giải chi tiết bài 1.22
a) Sơ đồ Ven biểu diễn cho tập hợp $A$
Tập hợp $A$ gồm 4 phần tử là các số thực: $0, 1, 3, 4$. Ta chấm 4 điểm tương ứng ở bên trong đường elip như sau:

b) Sơ đồ Ven biểu diễn cho tập hợp $B$
Tập hợp $B$ gồm 3 phần tử là tên các bạn học sinh: Lan, Huệ, Trang. Ta viết tên 3 bạn ở các vị trí phân tán phía bên trong đường elip:

IV. Kết luận
Sơ đồ Ven là một phương pháp trực quan giúp chúng ta dễ dàng thực hiện các phép toán tập hợp phức tạp hơn ở các bài học sau như phép giao ($\cap$) hay phép hợp ($\cup$). Khi vẽ, các em chỉ cần chú ý viết các phần tử rõ ràng, không đè lên nét vẽ đường biên là được.