Chào các em! Bài viết này sẽ hướng dẫn các em giải chi tiết Bài 7 trang 61 SGK Toán 11 thuộc bộ sách Chân trời sáng tạo tập 1. Đây là một bài toán thực tế, giúp các em ứng dụng kiến thức về cấp số nhân để giải quyết vấn đề tăng trưởng dân số.
Giả sử một thành phố có dân số năm 2022 là khoảng 2,1 triệu người và tốc độ tăng dân số trung bình mỗi năm là 0,75%
a) Dự đoán dân số của thành phố đó vào năm 2032.
b) Nếu tốc độ gia tăng dân số vẫn giữ nguyên như trên thì ước tính vào năm nào dân số của thành phố đó sẽ tăng gấp đôi so với năm 2022?
Bài toán có hai yêu cầu chính:
a) Dự đoán dân số vào năm 2032: Ta sẽ sử dụng công thức cấp số nhân để tính dân số vào năm 2032.
b) Ước tính năm dân số tăng gấp đôi: Ta sẽ lập một phương trình từ điều kiện dân số tăng gấp đôi và giải phương trình mũ để tìm năm.
Để giải bài toán này, ta coi dân số qua các năm là một cấp số nhân.
Số hạng đầu (u2022): Dân số năm 2022 là 2,1 triệu người.
Công bội (q): Tốc độ tăng trưởng 0,75% mỗi năm, nên q=1+0,75%=1,0075.
Công thức số hạng tổng quát: un=u1⋅qn−1. Trong trường hợp này, ta có thể viết un=u2022⋅qn−2022.
Dân số của thành phố từ năm 2022 lần lượt tạo thành cấp số nhân có công bội là 1+0,0075=1,0075
Dân số của thành phố vào năm n là:
un = 2,1.1,0075n-2022
a) Dân số của thành phố đó vào năm 2032 được dự tính như sau:
u2032 = 2,1.1,00752032-2022 = 2,1.1,007510 ≈ 2,263
b) Ước tính năm dân số của thành phố đó sẽ tăng gấp đôi so với năm 2022 là:
un = 2.u2022 = 1,0075n-2022.u2022
⇔ 1,0075n-2022 = 2
⇔ n = 2115
Vậy vào năm 2115 dân số sẽ gấp đôi năm 2022.
Qua bài tập này, các em đã thấy được ứng dụng của cấp số nhân trong việc mô hình hóa sự tăng trưởng dân số. Việc nắm vững công thức và cách giải phương trình mũ là chìa khóa để giải quyết các bài toán thực tế một cách chính xác.
• Xem thêm:
Bài 5 trang 60 Toán 11 tập 1 SGK Chân trời sáng tạo: Tính các tổng sau:...