Đề bài:
Số điểm một cầu thủ bóng rổ ghi được trong 20 trận đấu được cho ở bảng sau:

a) Tìm tứ phân vị của dãy số liệu trên
b) Tổng hợp lại dãy số liệu vào bảng tần số ghép nhóm theo mẫu sau:

c) Hãy ước lượng phân vị của số liệu từ bảng tần số ghép nhóm trên
Phân tích và Hướng dẫn giải:
Đề bài cho bảng số liệu thô về điểm số của một cầu thủ bóng rổ trong 20 trận đấu. Bài toán có ba yêu cầu chính:
a) Tìm tứ phân vị của dãy số liệu gốc:
* Sắp xếp dãy số liệu theo thứ tự không giảm.
* Tìm tứ phân vị thứ hai (Q2), chính là trung vị của dãy số.
* Chia dãy thành hai nửa, tìm trung vị của mỗi nửa để có Q1 và Q3.
b) Lập bảng tần số ghép nhóm:
Đếm số trận đấu có điểm số rơi vào từng khoảng đã cho.
c) Ước lượng tứ phân vị từ bảng tần số ghép nhóm:
* Sử dụng công thức ước lượng tứ phân vị cho dữ liệu ghép nhóm.
Lời giải chi tiết:
a) Sắp xếp dãy số liệu theo thứ tự không giảm ta được:
6; 8; 8; 10; 11; 11; 12; 13; 14; 14; 14; 15; 18; 18; 21; 22; 23; 24; 25; 25.
Tứ phân vị thứ hai của mẫu số liệu là trung bình cộng của giá trị thứ 10 và thứ 11 ta được:

Tứ phân vị thứ nhất là trung bình cộng của giá trị thứ 5 và thứ 6 ta được:

Tứ phân vị thứ ba là trung bình cộng của giá trị 15 và 16 ta được:

b) Tổng hợp lại dãy số liệu
Điểm số | [6;10] | [11;15] | [16;20] | [21;25] |
Số trận | 4 | 8 | 2 | 6 |
c) Vì số trận là số nguyên nên ta hiệu chỉnh lại như sau:
Điểm số | [5,5; 10,5) | [10,5; 15,5) | [15,5; 20,5) | [20,5; 25,5) |
Số trận | 4 | 8 | 2 | 6 |
Gọi x1; x2; x3;...; x20 lần lượt là số trận theo thứ tự không gian
Do x1,...,x3∈[5,5;10,5); x4,...,x12∈[10,5;15,5); x13,x14∈[15,5;20,5); x15,...,x20∈[20,5;25,5)
+ Tứ phân vị thứ hai của dãy số liệu là
thuộc nhóm [10,5; 15,5)
Nên tứ phân vị thứ hai của mẫu số liệu là:
=14,4)
+ Tứ phân vị thứ nhất của dãy số liệu là
thuộc nhóm [10,5; 15,5)
Nên tứ phân vị thứ nhất của mẫu số liệu là:
=11,6)
+ Tứ phân vị thứ ba của dãy số liệu là
thuộc nhóm [20,5; 25,5)
Nên tứ phân vị thứ ba của mẫu số liệu là:
=21,3)