Hai đại lượng x và y tỉ lệ thuận với nhau khi chúng liên hệ theo công thức y = kx (hoặc x = k'y), với k là hằng số khác 0. Để kiểm tra mối quan hệ này, ta cần tính tỉ số $\frac{y}{x}$ cho mọi cặp giá trị tương ứng. Nếu tỉ số này không đổi, hai đại lượng đó tỉ lệ thuận.
Trong các trường hợp sau, hãy kiểm tra xem đại lượng x có tỉ lệ thuận với đại lượng y hay không.

Ta kiểm tra xem tỉ số $\frac{y}{x}$ (hoặc $\frac{x}{y}$) có bằng nhau đối với tất cả các cặp giá trị tương ứng hay không.
a) Ta tính tỉ số $\frac{y}{x}$ cho bốn cặp giá trị. Nếu chúng đều bằng nhau, $x$ và $y$ tỉ lệ thuận.
b) Ta tính tỉ số $\frac{y}{x}$ cho bốn cặp giá trị. Nếu có bất kỳ hai tỉ số nào khác nhau, $x$ và $y$ không tỉ lệ thuận.
a) Với x = 2, y = 1,2 thì
Với x = 4, y = 2,4 thì
Với x = 6, y = 3,6 thì
Với x = –8, y = –4,8 thì
Vì vậy
Nên x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau.
b) Với x = 1, y = 3 thì
Với x = 5, y = 25 thì
Vì 3 ≠ 5 nên x và y không phải hai đại lượng tỉ lệ thuận.
Bài toán đã rèn luyện kỹ năng kiểm tra mối quan hệ tỉ lệ thuận:
Trường hợp a: $x$ và $y$ tỉ lệ thuận vì tỉ số $\frac{y}{x}$ luôn bằng $0,6$.
Trường hợp b: $x$ và $y$ không tỉ lệ thuận vì tỉ số $\frac{y}{x}$ không phải là một hằng số.
Kỹ năng này giúp ta nhận biết đúng mối quan hệ giữa các đại lượng trong toán học và vật lý. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: