Để tìm ba số chưa biết (x, y, z) trong một dãy tỉ số, ta sử dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau. Tính chất này cho phép ta cộng hoặc trừ các tử số với nhau, và mẫu số tương ứng với nhau, để tìm ra giá trị của tỉ số chung.
Tìm x, y, z biết:
a) và x + y - z = 30;
b) và x + 4z = 320.
a) Áp dụng trực tiếp: Áp dụng tính chất $\frac{x}{a} = \frac{y}{b} = \frac{z}{c} = \frac{x + y - z}{a + b - c}$.
b) Lập dãy tỉ số chung: Từ hai tỉ số $\frac{x}{10} = \frac{y}{5}$ và $\frac{y}{2} = \frac{z}{3}$, ta quy đồng mẫu số của $y$ (là $5$ và $2$) thành $\text{BCNN}(5, 2) = 10$ để lập dãy tỉ số $\frac{x}{a} = \frac{y}{10} = \frac{z}{c}$. Sau đó, áp dụng tính chất $\frac{x}{a} = \frac{4z}{4c} = \frac{x + 4z}{a + 4c}$.
a) và x + y - z = 30;
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Khi đó x = 3.5 = 15, y = 8.5 = 40, z = 5.5 = 25.
Vậy x = 15, y = 40, z = 25.
b) và x + 4z = 320.
Vì nên
hay
Vì nên
hay
Khi đó:
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Khi đó x = 20.4 = 80, y = 10.4 = 40, z = 15.4 = 60.
Vậy x = 80, y = 40, z = 60.
Bài toán đã rèn luyện kỹ năng giải các bài toán tỉ lệ ba ẩn:
Phần a: Áp dụng trực tiếp tính chất cho kết quả x = 15, y = 40, z = 25.
Phần b: Yêu cầu quy đồng ẩn chung ($y$) để lập dãy tỉ số chung, rồi nhân ẩn $z$ với $4$ để sử dụng điều kiện $x+4z=320$, cho kết quả $x = 80, y = 40, z = 60$.
Kỹ năng này là công cụ mạnh mẽ để giải quyết các bài toán phân chia tỉ lệ phức tạp. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: