Bài toán này là ứng dụng thực tế của đại lượng tỉ lệ nghịch. Vì năng suất làm việc của mỗi bạn là như nhau, số học sinh tham gia và thời gian hoàn thành công việc là hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau.
Lớp 7A có 4 bạn làm vệ sinh xong lớp học hết 2 giờ. Hỏi nếu có 16 bạn sẽ làm vệ sinh xong lớp học trong bao lâu? (Biết rằng các bạn có năng suất làm việc như nhau).
Gọi $x$ là số học sinh và $y$ là thời gian hoàn thành công việc ($\text{giờ}$).
Vì năng suất làm việc là như nhau và tổng công việc là không đổi, số học sinh ($x$) và thời gian ($y$) là hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau.
Ta có công thức:
Trong đó:
$x_1 = 4 \text{ (bạn)}, y_1 = 2 \text{ (giờ)}$.
$x_2 = 16 \text{ (bạn)}, y_2 = ? \text{ (giờ)}$.
Sau khi tìm được thời gian theo đơn vị giờ, ta nên chuyển sang đơn vị phút để có câu trả lời trực quan hơn ($1 \text{ giờ} = 60 \text{ phút}$).
Gọi x (giờ) là thời gian 16 bạn làm vệ sinh xong lớp học (x > 0).
Số học sinh và thời gian vệ sinh lớp học là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên:
Suy ra 4x = 2 hay x = 2 : 4 = 0,5 giờ = 30 phút.
Vậy 16 bạn làm vệ sinh lớp học thì 30 phút sẽ xong.
Bài toán đã được giải quyết dựa trên mối quan hệ tỉ lệ nghịch:
Hệ số tỉ lệ (Tổng công việc): $4 \text{ bạn} \cdot 2 \text{ giờ} = 8 \text{ công-giờ}$.
Thời gian mới: Khi số học sinh tăng gấp $4$ lần ($4 \to 16$), thời gian giảm $4$ lần ($2 \text{ giờ} \to 0,5 \text{ giờ}$).
Kết quả: $16$ bạn làm vệ sinh xong lớp học trong $30 \text{ phút}$.
Kỹ năng này giúp ta giải quyết các bài toán phân bổ công việc và nguồn lực. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: