Để tìm các số chưa biết (x, y, z hoặc a, b, c) trong một tỉ lệ thức nhiều ẩn, ta sử dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau. Tính chất này cho phép ta lập một tỉ số mới có tử số là tổng/hiệu của các ẩn và mẫu số là tổng/hiệu của các hệ số tương ứng.
a) Tìm ba số x, y, z thỏa mãn x : y : z = 2 : 3 : 5 và x + y + z = 30.
b) Tìm ba số a, b, c thỏa mãn a : b : c = 6 : 8 : 10 và a - b + c = 16.
Ta thực hiện các bước sau cho từng phần:
Lập dãy tỉ số: Chuyển tỉ lệ $x : y : z = a : b : c$ sang dạng dãy tỉ số $\frac{x}{a} = \frac{y}{b} = \frac{z}{c}$.
Áp dụng tính chất Dãy tỉ số bằng nhau: Sử dụng điều kiện tổng ($x + y + z$) hoặc điều kiện hiệu ($a - b + c$) để tìm ra giá trị của tỉ số chung.
Tìm các số chưa biết: Nhân giá trị tỉ số chung với mẫu số tương ứng.
a) Tìm ba số x, y, z thỏa mãn x : y : z = 2 : 3 : 5 và x + y + z = 30.
Theo đề bài ta có và x + y + z = 30.
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Khi đó x = 2.3 = 6, y = 3.3 = 9, z = 5.3 = 15.
Vậy x = 6, y = 9, z = 15.
b) Tìm ba số a, b, c thỏa mãn a : b : c = 6 : 8 : 10 và a - b + c = 16.
Theo đề bài ta có và a - b + c = 16.
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Khi đó a = 6.2 = 12, b = 8.2 = 16, c = 10.2 = 20.
Vậy a = 12, b = 16, c = 20.
Bài toán đã rèn luyện kỹ năng sử dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau trong các điều kiện khác nhau:
Phần a: Sử dụng phép cộng ($x + y + z = 30$) cho kết quả $x = 6, y = 9, z = 15$.
Phần b: Sử dụng phép trừ và cộng kết hợp ($a - b + c = 16$) cho kết quả $a = 12, b = 16, c = 20$.
Kỹ năng này là công cụ mạnh mẽ giúp giải quyết các bài toán phân chia tỉ lệ một cách nhanh chóng. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: