Trò chơi vòng quay với các ô màu là một mô hình trực quan tuyệt vời để học về xác suất. Bài 11 trang 96 SGK Toán 8 Tập 2 không chỉ yêu cầu chúng ta tính toán các con số cụ thể mà còn đòi hỏi khả năng đánh giá, so sánh giữa kết quả thực nghiệm và các giả thuyết lý thuyết. Đây là kỹ năng quan trọng trong việc phân tích dữ liệu thống kê.
Một tấm bìa hình tròn được chia thành 6 phần bằng nhau như Hình 1.

Bạn Thủy quay mũi tên và quan sát xem khi dừng lại mũi tên chỉ vào ô số mấy. Thủy ghi lại kết quả sau 120 lần thí nghiệm ở bảng sau:

a) Tính xác suất thực nghiệm của biến cố "Mũi tên chỉ vào ô có màu trắng".
b) Theo em dự đoán, xác suất mũi tên chỉ vào mỗi ô có bằng nhau hay không?
c) Một người nhận định rằng xác suất mũi tên chỉ vào các ô có màu xanh bằng xác suất mũi tên chỉ vào các ô màu trắng và bằng xác suất mũi tên chỉ vào các ô có màu đỏ. Theo em, kết quả thực nghiệm của bạn Thủy có phù hợp với nhận định đó không?
Câu a: Yêu cầu tính xác suất thực nghiệm của một nhóm các kết quả (màu trắng). Để làm điều này, ta cần xác định tất cả các ô có màu trắng, cộng tổng số lần xuất hiện của chúng rồi chia cho tổng số lần thí nghiệm (120).
Câu b: Yêu cầu dự đoán xác suất lý thuyết dựa trên hình dạng hình học của tấm bìa. Vì các phần chia bằng nhau, khả năng mũi tên dừng lại ở mỗi ô là tương đương.
Câu c: Đây là bài toán kiểm định. Ta cần tính xác suất thực nghiệm của cả 3 màu (Xanh, Trắng, Đỏ) rồi so sánh các giá trị đó với nhau. Nếu các giá trị này xấp xỉ nhau, nhận định là phù hợp.
a) Xác suất thực nghiệm của biến cố "Mũi tên chỉ vào ô có màu trắng" là:
$\frac{15+23}{120}=\frac{38}{120}=\frac{19}{60}$
b) Vì tấm bìa hình tròn được chia thành 6 phần bằng nhau nên xác suất mũi tên chỉ vào các ô là như nhau.
c) Xác suất thực nghiệm của biến cố "Mũi tên chỉ vào ô có màu xanh" là:
$\frac{9+32}{120}=\frac{41}{120}$
Xác suất thực nghiệm của biến cố "Mũi tên chỉ vào ô có màu đỏ" là:
$\frac{16+25}{120}=\frac{41}{120}$.
Theo kết quả thực nghiệm của bạn Thủy xác suất mũi tên chỉ vào các ô có màu xanh bằng xác suất mũi tên chỉ vào các ô màu đỏ và gần bằng xác suất mũi tên chỉ vào các ô có màu trắng (vì $\frac{41}{120}\neq \frac{19}{60}$)
Vì vậy, kết quả thực nghiệm của bạn Thủy có phù hợp với nhận định đó.
Khi giải bài 11 trang 96 Toán 8 tập 2 Chân trời sáng tạo các em cần lưu ý:
Kỹ năng gộp biến cố: Khi một biến cố bao gồm nhiều kết quả (như màu trắng gồm ô 2 và 5), ta phải cộng tổng tần suất của các kết quả đó.
Mối liên hệ Thực nghiệm - Lý thuyết: Khi số lần thử đủ lớn, xác suất thực nghiệm sẽ dần tiến sát về xác suất lý thuyết. Ở bài này, 120 lần quay đã cho thấy một xu hướng rất rõ ràng.
• Xem thêm: