Bài tập 6.15, SGK Toán 11 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán cơ bản về khảo sát và vẽ đồ thị hàm số mũ dạng $\mathbf{y = a^x}$.
Vẽ đồ thị các hàm số sau:
a) y = 3x
b) $y=\left ( \frac{1}{3} \right )^x$
Đồ thị của hàm số mũ có hình dạng đặc trưng phụ thuộc vào cơ số $a$:
Nếu $\mathbf{a > 1}$ (như $y=3^x$): Hàm số đồng biến và đồ thị đi lên từ trái sang phải.
Nếu $\mathbf{0 < a < 1}$ (như $y=(1/3)^x$): Hàm số nghịch biến và đồ thị đi xuống từ trái sang phải.
Cả hai đồ thị đều đi qua điểm $\mathbf{(0; 1)}$.
Theo bài ra ta cần:
Lập Bảng Giá trị: Chọn các giá trị $x$ tiêu biểu (ví dụ: $-2, -1, 0, 1, 2$) và tính giá trị $y$ tương ứng.
Vẽ Điểm và Nối: Biểu diễn các cặp $(x; y)$ lên mặt phẳng tọa độ và nối chúng lại bằng đường cong trơn.
a) y = 3x
Ta lập bảng giá trị của hàm số y = 3x tại một số điểm như sau:
Từ đó, ta vẽ được đồ thị hàm số y = 3x như sau:

b) $y=\left ( \frac{1}{3} \right )^x$
Ta lập bảng giá trị của hàm số $y=\left ( \frac{1}{3} \right )^x$ tại một số điểm như sau:
Từ đó, ta vẽ được đồ thị hàm số $y=\left ( \frac{1}{3} \right )^x$ như sau:

Tóm lại, đồ thị của hàm số mũ $\mathbf{y = a^x}$ luôn đi qua điểm $\mathbf{(0; 1)}$ và có trục $\mathbf{Ox}$ là tiệm cận ngang. Hình dạng của đồ thị phụ thuộc vào cơ số $a$:
$y = 3^x$ (đồng biến): Đồ thị tăng nhanh khi $x$ tăng.
$y = (1/3)^x$ (nghịch biến): Đồ thị giảm nhanh khi $x$ tăng.
Hai đồ thị này đối xứng nhau qua trục $Oy$ vì $1/3 = 3^{-1}$.
• Xem thêm:
Bài 6.16 trang 19 Toán 11 tập 2 Kết nối tri thức: Vẽ đồ thị các hàm số sau: a) y = logx...