Bài toán này là ứng dụng nâng cao của tính chất dãy tỉ số bằng nhau. Để giải, ta cần chuyển các đẳng thức (dạng tích) hoặc tỉ lệ (a:b:c) về dạng dãy tỉ số, sau đó áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau.
a) Tìm hai số a, b biết rằng 2a = 5b và 3a + 4b = 46.
b) Tìm ba số a, b, c biết rằng a : b : c = 2 : 4 : 5 và a + b - c = 3.
a) Chuyển đẳng thức về tỉ số: Từ $2a = 5b$, ta chia hai vế cho $\text{BCNN}(2, 5) = 10$ hoặc hoán vị để có tỉ số $\frac{a}{5} = \frac{b}{2}$. Sau đó, biến đổi tử số và mẫu số để xuất hiện $3a$ và $4b$ trong điều kiện $3a + 4b = 46$.
b) Chuyển tỉ lệ về dãy tỉ số: Từ $a : b : c = 2 : 4 : 5$, ta suy ra ngay dãy tỉ số $\frac{a}{2} = \frac{b}{4} = \frac{c}{5}$. Sau đó áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau với điều kiện $a + b - c = 3$.
a) Tìm hai số a, b biết rằng 2a = 5b và 3a + 4b = 46.
Vì 2a = 5b nên ta có:
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Khi đó 3a = 15.2 = 30 ⇒ a = 30 : 3 = 10,
4b = 8.2 = 16 ⇒ b = 16 : 4 = 4.
Vậy a = 10, b = 4.
b) Tìm ba số a, b, c biết rằng a : b : c = 2 : 4 : 5 và a + b - c = 3.
Vì a : b : c = 2 : 4 : 5 nên ta có:
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
Khi đó a = 2.3 = 6, b = 4.3 = 12, c = 5.3 = 15.
Vậy a = 6, b = 12, c = 15.
Bài toán đã rèn luyện kỹ năng biến đổi từ dạng tích/tỉ lệ sang dãy tỉ số bằng nhau và sử dụng linh hoạt tính chất cộng/trừ tử số và mẫu số:
Phần a: Tìm được $a = 10, b = 4$.
Phần b: Tìm được $a = 6, b = 12, c = 15$.
Việc nắm vững tính chất dãy tỉ số bằng nhau là chìa khóa để giải quyết các bài toán chia tỉ lệ. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: