Hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau khi tích của chúng luôn bằng một hằng số $a$ khác $0$ ($x \cdot y = a$). Để kiểm tra mối quan hệ này, ta cần tính tích của các cặp giá trị tương ứng. Nếu tích này không đổi, hai đại lượng đó tỉ lệ nghịch.
Dựa theo bảng giá trị tương ứng của hai đại lượng trong mỗi trường hợp sau, hãy cho biết hai đại lượng có tỉ lệ nghịch với nhau hay không.

Ta kiểm tra xem tích $a \cdot b$ (ở câu a) và $m \cdot n$ (ở câu b) có bằng nhau đối với tất cả các cặp giá trị tương ứng hay không.
Nếu tích bằng nhau (là hằng số $a$): Hai đại lượng tỉ lệ nghịch.
Nếu có bất kỳ tích nào khác nhau: Hai đại lượng không tỉ lệ nghịch.
a) Ta thấy 1.60 = 2.30 = 3.20 = 4.15 = 5.12 = 60
Nên a và b là hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau.
b) Ta thấy (-2) . (-12) = (-1) . (-24) = 1.24 = 2.12 = 24; 3.9 = 27.
Vì 24 ≠ 27 nên m và n không phải hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau.
Bài toán đã rèn luyện kỹ năng kiểm tra mối quan hệ tỉ lệ nghịch bằng cách tính tích các đại lượng:
Trường hợp a: a và b tỉ lệ nghịch vì $a \cdot b$ luôn bằng $60$.
Trường hợp b: m và n không tỉ lệ nghịch vì tích $m \cdot n$ không phải là một hằng số.
Kỹ năng này giúp ta nhận biết đúng mối quan hệ giữa các đại lượng. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: