Hai đại lượng x và y được gọi là tỉ lệ nghịch với nhau nếu tích của chúng luôn bằng một hằng số a khác 0. Công thức liên hệ là x.y = a (hoặc $y = \frac{a}{x}$). Bài toán này giúp củng cố cách tìm hệ số tỉ lệ a và ứng dụng nó để tính các giá trị còn thiếu trong bảng.
Cho hai đại lượng x và y tỉ lệ nghịch với nhau:

a) Tìm hệ số tỉ lệ.
b) Tìm các giá trị chưa biết trong bảng trên.
a) Tìm hệ số tỉ lệ $a$: Dựa vào cặp giá trị đã biết ($x = -8, y = -5$), ta nhân chúng lại để tìm hệ số tỉ lệ $a$:
b) Tìm giá trị chưa biết: Sử dụng công thức $x \cdot y = a$.
Nếu biết $x$, ta tìm $y$ bằng phép chia: $y = \frac{a}{x}$.
Nếu biết $y$, ta tìm $x$ bằng phép chia: $x = \frac{a}{y}$.
a) Tìm hệ số tỉ lệ.
Vì x và y là hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau và khi x = –8 thì y = –5 nên hệ số tỉ lệ bằng (–8) . (–5) = 40.
b) Tìm các giá trị chưa biết trong bảng trên.
Với x = 5 thì y = 40 : 5 = 8.
Với x = 4 thì y = 40 : 4 = 10.
Với y = 9 thì x = 40 : 9 = 40/9.
Với x = 6 thì y = 40 : 6 = 20/3
Với x = 12 thì y = 40 : 12 = 10/3
Ta có bảng sau:
|
x |
5 |
4 |
–8 |
40/9 |
6 |
12 |
|
y |
8 |
10 |
–5 |
9 |
20/3 |
10/3 |
Bài toán đã giúp củng cố cách làm việc với đại lượng tỉ lệ nghịch:
Hệ số tỉ lệ a = 40.
Công thức liên hệ x.y = 40.
Các giá trị còn thiếu được tính chính xác (bao gồm cả phân số).
Kỹ năng này là nền tảng để giải các bài toán về đại lượng tỉ lệ nghịch trong thực tế. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm: