Bài tập 6.37, trang 26 SGK Toán 11 Tập 2 (Kết nối tri thức), là bài toán nâng cao về tìm tập xác định (TXĐ) của hàm số. Bài toán bao gồm hai trường hợp: hàm số chứa căn bậc hai với biểu thức dưới căn là hàm số mũ và hàm số chứa logarit lồng nhau.
Tìm tập xác định của các hàm số sau:
a) $y=\sqrt{4^x-2^{x+1}}$
b) y = ln(1 – lnx).
Phần a (Hàm số chứa căn): Biểu thức dưới dấu căn bậc hai phải không âm ($\mathbf{\ge 0}$). Ta sẽ chuyển về dạng phương trình bậc hai với ẩn phụ $t = 2^x$.
Phần b (Hàm số logarit lồng nhau):
Biểu thức dưới dấu $\ln$ ngoài cùng phải dương ($\mathbf{1 - \ln x > 0}$).
Biểu thức dưới dấu $\ln$ bên trong phải dương ($\mathbf{x > 0}$).
a) $y=\sqrt{4^x-2^{x+1}}$
Biểu thức $\sqrt{4^x-2^{x+1}}$ có nghĩa khi 4x – 2x + 1 ≥ 0 ⇔ (22)x – 2x . 2 ≥ 0
⇔ (2x)2 – 2x . 2 ≥ 0
⇔ 2x(2x – 2) ≥ 0
⇔ 2x – 2 ≥ 0 (do 2x > 0 với mọi số thực x)
⇔ 2x ≥ 2
⇔ x ≥ 1.
Vậy tập xác định của hàm số $y=\sqrt{4^x-2^{x+1}}$ là D = [1; + ∞)
b) y = ln(1 – lnx).
Biểu thức ln(1 – lnx) có nghĩa khi:
$\left\{\begin{matrix} x>0\\ 1-lnx>0 \end{matrix}\right.\Leftrightarrow \left\{\begin{matrix} x>0\\ lnx<1 \end{matrix}\right.$ $\Leftrightarrow \left\{\begin{matrix} x>0\\ 0<x<e \end{matrix}\right.\Leftrightarrow 0<x<e$
Vậy tập xác định của hàm số y = ln(1 – lnx) là: D = (0; e).
Tóm lại, tập xác định của các hàm số đã được tìm bằng cách áp dụng các quy tắc:
Hàm a ($\mathbf{y=\sqrt{4^x-2^{x+1}}}$): Yêu cầu $4^x - 2^{x+1} \ge 0$. Đặt $t=2^x$, giải $t^2 - 2t \ge 0$. Tập xác định là $\mathbf{D = [1; +\infty)}$.
Hàm b ($\mathbf{y = \ln(1 – \ln x)}$): Yêu cầu $x > 0$ và $1 - \ln x > 0$. Tập xác định là $\mathbf{D = (0; e)}$.
• Xem thêm:
Bài 6.35 trang 26 Toán 11 tập 2 Kết nối tri thức: Cho 0 < a ≠ 1. Tính giá trị của biểu thức:
Bài 6.36 trang 26 Toán 11 tập 2 Kết nối tri thức: Giải các phương trình sau: a) 31 – 2x = 4x;...