Bài tập số 3, trang 85 SGK Toán 11 Tập 2 (Chân trời sáng tạo), là bài toán hình học không gian về Hình chóp cụt lục giác đều. Bài toán yêu cầu xác định góc giữa cạnh bên và mặt đáy, cùng các góc phẳng nhị diện, dựa trên tính chất đối xứng và mối quan hệ vuông góc của khối chóp cụt đều.
Cho hình chóp cụt lục giác đều ABCDEF.A′B′C′D′E′F′ với O và O′ là tâm hai đáy, cạnh đáy lớn và đáy nhỏ lần lượt là a và a/2, OO' = a.
a) Tìm góc giữa cạnh bên và mặt đáy.
b) Tìm góc phẳng nhị diện [O, AB, A′]; [O′, A′B′, A].
Góc cạnh bên và mặt đáy (a): Góc này là góc $\angle(CC', (ABCDEF))$, được xác định bởi cạnh bên $CC'$ và hình chiếu $CH$ của nó trên mặt đáy. Ta sẽ kẻ $C'H \perp OC$.
Góc $[O, AB, A']$ (b): Góc phẳng nhị diện có giao tuyến là $AB$. Ta cần tìm hai đường thẳng cùng vuông góc với $AB$ tại cùng một điểm $M$ (trung điểm $AB$), nằm trong hai mặt phẳng $(OAB)$ và $(A'AB)$. Đó là $\angle OMA'$.
Góc $[O', A'B', A]$ (b): Tương tự, góc phẳng nhị diện có giao tuyến là $A'B'$. Ta cần tìm hai đường thẳng cùng vuông góc với $A'B'$ tại $M'$ (trung điểm $A'B'$), đó là $\angle O'M'A$.
Ta có hình minh hoạ như sau:

a) Kẻ C′H ⊥ OC (H OC).
OO′C′H là hình chữ nhật nên OO′// C′H.
Mà OO′ ⊥ (ABCDEF) nên C′H ⊥ (ABCDEF).
Nên (CC′, (ABCDEF)) = (CC′, CH) = $\widehat{C'CH}$
b) Gọi M, M′ lần lượt là trung điểm của AB, A′B′.
Khi đó, OM ⊥ AB, O′M′ ⊥ A′B.
Vì ABB′A′ là hình thang cân nên MM′ ⊥ AB, MM′ ⊥ A′B.
Suy ra: [O, AB, A′] = $\widehat{OMM'}$
[O′, A′B′, A] = $\widehat{O'M'M}$
Bài toán đã xác định các góc quan trọng trong khối chóp cụt lục giác đều:
Góc giữa cạnh bên và mặt đáy: Được xác định là $\mathbf{\angle C'CH}$ (với $\tan(\angle C'CH)=2$).
Góc phẳng nhị diện $[O, AB, A']$: Được xác định là $\mathbf{\angle OMA'}$, với $M$ là trung điểm $AB$.
Góc phẳng nhị diện $[O', A'B', A]$: Được xác định là $\mathbf{\angle O'M'A}$, với $M'$ là trung điểm $A'B'$.
• Xem thêm: