Đề bài 2.2 trang 25 Toán 10:
Biểu diễn miền nghiệm của mỗi bất phương trình sau trên mặt phẳng tọa độ:
a) 3x + 2y ≥ 300;
b) 7x + 20y < 0.
Phân tích và Hướng dẫn giải:
Để biểu diễn miền nghiệm của một bất phương trình bậc nhất hai ẩn, ta thực hiện các bước sau:
Bước 1: Vẽ đường thẳng d có phương trình ax+by=c (đường thẳng biên) trên mặt phẳng tọa độ.
Bước 2: Chọn một điểm M(x0;y0) không nằm trên đường thẳng d (thường chọn gốc tọa độ O(0;0) để tính toán dễ dàng hơn).
Bước 3: Thay tọa độ điểm M vào bất phương trình.
Nếu bất phương trình đúng, miền nghiệm là nửa mặt phẳng chứa điểm M.
Nếu bất phương trình sai, miền nghiệm là nửa mặt phẳng không chứa điểm M.
Bước 4: Gạch bỏ miền không phải là miền nghiệm. Dựa vào dấu bất phương trình để xác định đường thẳng biên có thuộc miền nghiệm hay không:
Với bất phương trình có dấu ">" hoặc "<", đường thẳng biên không thuộc miền nghiệm. Ta dùng đường nét đứt để biểu diễn.
Với bất phương trình có dấu "≥" hoặc "≤", đường thẳng biên thuộc miền nghiệm. Ta dùng đường nét liền để biểu diễn.
Lời giải bài 2.2 trang 25 Toán 10:
a) Miền nghiệm: 3x + 2y ≥ 300
- Ta vẽ đường thẳng d: 3x + 2y – 300 = 0 trên mặt phẳng tọa độ.
- Ta lấy 1 điểm bất kỳ, chẳng hạn gốc tọa độ O(0; 0) và tính 3.0 + 2.0 = 0 < 300.
Như vậy tọa độ O(0; 0) không nằm trong miền nghiệm
Vì vậy, miền nghiệm của bất phương trình là nửa mặt phẳng có bờ là đường thẳng d không chứa gốc tọa độ và cả đường thẳng d (miền không gạch chéo).

b)Miền nghiệm: 7x + 20y < 0
- Ta vẽ đường thẳng d: 7x + 20y = 0 trên mặt phẳng tọa độ.
- Ta lây một điểm chẳng hạn điểm điểm M(0; 1) và tính 7.0 + 20.1 = 1 > 0.
Nên điểm M(0; 1) không nằm trong miền nghiệm
Vì vậy, miền nghiệm của bất phương trình là nửa mặt phẳng có bờ là đường thẳng d không chứa điểm M và không chứa đường thẳng d (miền không gạch chéo, không kể biên).

Bài toán này giúp chúng ta củng cố lại các bước cơ bản để biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình bậc nhất hai ẩn. Hai lưu ý quan trọng là:
Luôn kiểm tra dấu bất phương trình để biết đường thẳng biên là nét liền (có dấu "≥", "≤") hay nét đứt (có dấu ">", "<").
Chọn một điểm bất kỳ không nằm trên đường thẳng biên để xác định miền nghiệm.
• Xem thêm:
Bài 2.1 trang 25 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Bất phương trình nào sau đây là bất phương trình bậc nhất hai ẩn?...
Bài 2.3 trang 25 Toán 10 Tập 1 SGK Kết nối tri thức: Ông An muốn thuê một chiếc ô tô (có lái xe) trong một tuần. Giá thuê xe được cho như bảng sau:...