Bài 5 trang 49 Toán 8 Tập 2 Cánh Diều:
Câu ca dao "Lúa chiêm lấp ló đầu bờ - Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên" về mặt khoa học được giải thích như sau: Khi trời mưa kèm theo sấm sét, nitric acid sẽ được sinh ra và hòa tan trong nước mưa, có tác dụng làm tăng cường dinh dưỡng nitrogen cho đất trồng, giúp cây lúa phát triển tươi tốt. Phân tử của nitric acid đó có một nguyên tử H, một nguyên tử N và x nguyên tử O.
Xác định công thứ phân tử của nitric acid đó. Biết khối lượng phân tử của nó là 63 amu và khối lượng của mỗi nguyên tử H, N, O lần lượt là 1 amu, 14 amu, 16 amu.
Phân Tích Hướng Dẫn Giải:
Công thức Khối lượng Phân tử ($M$): Khối lượng phân tử bằng tổng khối lượng của tất cả các nguyên tử cấu tạo nên nó.
$$M = n_{\text{H}} \cdot M_{\text{H}} + n_{\text{N}} \cdot M_{\text{N}} + n_{\text{O}} \cdot M_{\text{O}}$$
Lập Phương trình: Thay các giá trị đã biết vào công thức trên để thiết lập phương trình theo ẩn $x$.
Giải và Kết luận: Giải phương trình bậc nhất để tìm $x$.
Giải bài 5 trang 49 Toán 8 Tập 2 Cánh Diều:
Số nguyên tử O trong phân tử nitric acid là x (nguyên tử), điều kiện x ∈ N*
Khối lượng của các nguyên tử O là 16x (amu)
Khối lượng của nguyên tử H là 1.1 = 1 (amu)
Khối lượng của nguyên tử N là: 14.1 = 14 (amu)
Theo giả thiết, ta có phương trình: 16x + 14 + 1 = 63
16x + 15 = 63
16x = 63 – 15
16x = 48
x = 48 : 16
x = 3 (thỏa mãn điều kiện của ẩn)
Vậy công thức phân tử của nitric acid đó là HNO3