Bài tập số 1, trang 49 SGK Toán 8 Tập 2 (Cánh Diều), là bài toán thực tế điển hình, sử dụng phương pháp Lập phương trình để giải. Bài toán liên quan đến quy tắc tính điểm trong một cuộc thi (cộng điểm khi trả lời đúng và trừ điểm khi trả lời sai), giúp học sinh rèn luyện kỹ năng mô hình hóa tình huống thực tế thành phương trình toán học.
Một cuộc thi có 20 câu hỏi với quy định cho điểm như sau: Với mỗi câu hỏi, nếu trả lời đúng thì được cộng 5 điểm, trả lời sai thì bị trừ 1 điểm, không trả lời thì không được điểm. Bạn Minh được 70 điểm trong cuộc thi đó.
Hỏi bạn Minh đã trả lời đúng được bao nhiêu câu? Biết rằng bạn Minh đã trả lời tất cả các câu trong cuộc thi.
Chọn Ẩn: Gọi $x$ là số câu Minh trả lời đúng (đại lượng cần tìm).
Biểu diễn Đại lượng Khác: Biểu diễn số câu trả lời sai theo $x$.
Lập Phương trình: Thiết lập phương trình dựa trên tổng số điểm mà Minh đạt được:
Giải và Kết luận: Giải phương trình bậc nhất để tìm $x$ và kiểm tra điều kiện.
Gọi số câu trả lời đúng của Minh là x (câu), điều kiện x ∈ N*
Khi đó số điểm của Minh là 5x (điểm).
Vì Minh đã trả lời tất cả câu hỏi trong cuộc thi nên số câu Minh trả lời sai là: 20 – x (câu).
Khi đó, Minh bị trừ số điểm là: (20 – x).1 = 20 – x (điểm)
Theo giả thiết, ta có phương trình:
5x – (20 – x) = 70
5x – 20 + x = 70
6x = 70 + 20
6x = 90
x = 15 (thỏa mãn điều kiện)
Vậy Minh đã trả lời đúng 15 câu.
Bài toán thực tế được giải quyết bằng việc lập phương trình bậc nhất: 5x - (20 - x) = 70. Kết quả cho thấy Minh đã trả lời đúng 15 câu, tương ứng với 5 \cdot 15 = 75 điểm cộng và 5 câu sai (bị trừ 5 điểm), tổng cộng đạt 75 - 5 = 70 điểm.
• Xem thêm: