Bài 7 trang 51 Toán 8 Tập 2 Cánh Diều:
(Bài toán nói về cuộc đời của nhà toán học Diofantos, được lấy trong Hợp tuyển Hy Lạp – Cuốn sách gồm 46 bài toán về số, viết dưới dạng thơ trào phúng.)
Thời thơ ấu của Diofantos chiếm 1/6 cuộc đời
1/12 cuộc đời tiếp theo là thời thanh niên sôi nổi
Thêm 1/7 cuộc đời nữa ông sống độc thân
Sau khi lập gia đình được 5 năm thì sinh một con trai
Nhưng số mệnh chỉ cho con sống bằng nửa đời cha
Ông đã từ trần 4 năm sau khi con mất
Diofantos sống bao nhiêu tuổi, hãy tính cho ra?
Phân tích Phương pháp Giải
Thiết lập ẩn: Gọi $x$ là số tuổi thọ của Diofantos.
Biểu diễn các giai đoạn: Biểu diễn độ dài mỗi giai đoạn cuộc đời ông theo $x$.
Lập phương trình: Tổng độ dài các giai đoạn phải bằng tổng số tuổi $x$.
$x = \text{Thơ ấu} + \text{Thanh niên} + \text{Độc thân} + \text{Thời gian con sống} + \text{Sau khi con mất}$
Giải phương trình: Chuyển vế, quy đồng mẫu số (BCNN của $6, 12, 7, 2$).
Giải bài 7 trang 51 Toán 8 Tập 2 Cánh Diều:
Gọi x là số tuổi của ông Diofantos (x > 0, x ∈ ℕ*).
Thời thơ ấu của ông chiếm $\frac{1}{6}x$ (tuổi).
Thời thanh niên của ông chiếm $\frac{1}{12}x$ (tuổi).
Thời gian ông sống độc thân chiếm $\frac{1}{7}x$ (tuổi).
Thời gian ông lập gia đình đến khi con ông mất chiếm $5+\frac{1}{2}x$ (tuổi).
Theo giả thiết, ta có phương trình: $x=\frac{1}{6}x+\frac{1}{12}x+\frac{1}{7}x+5+\frac{1}{2}x+4$
Giải phương trình:
$x=\frac{1}{6}x+\frac{1}{12}x+\frac{1}{7}x+5+\frac{1}{2}x+4$
$x-\frac{1}{6}x-\frac{1}{12}x-\frac{1}{7}x-\frac{1}{2}x=9$
$\frac{84x}{84}-\frac{14x}{84}-\frac{7x}{84}x-\frac{12x}{84}-\frac{42x}{84}=9$
84x – 14x – 7x – 12x – 42x = 9.84
9x = 756
x = 84 (thỏa mãn điều kiện)
Vậy nhà toán học Diofantos sống 84 tuổi.