Bài 1 trang 106 SGK Hoá 11 Cánh diều: Dẫn Xuất Halogen

Đề bài 1 trang 106 SGK Hoá 11 Cánh diều

Cho các dẫn xuất halogen có công thức cấu tạo sau: CH₃Cl, CH₃CH₂Cl, C₆H₅Br, CHCl₃ và CH₂BrCH₂Br.

a) Gọi tên các chất trên theo danh pháp thay thế.

b) Viết phương trình hoá học của phản ứng điều chế các chất trên từ hydrocarbon tương ứng.

Lời giải chi tiết bài 1 trang 106 Hóa 11 Cánh Diều

a) Gọi tên các chất theo danh pháp thay thế

Danh pháp thay thế (IUPAC) của dẫn xuất halogen được gọi bằng cách:

• Đánh số vị trí của nguyên tử halogen trên mạch chính.

• Gọi tên halogen kèm theo tiền tố (mono, di, tri,...).

• Cuối cùng là tên hydrocarbon tương ứng.

Áp dụng quy tắc này, ta có:

• CH₃​Cl: Chloromethane

• CH₃​CH₂​Cl: Chloroethane

• C_6​H₅​Br: Bromobenzene

• CHCl₃​: 1,1,1 - trichloromethane

• CH₂​BrCH₂​Br: 1,2 - dibromoethane

b) Viết phương trình hóa học điều chế từ hydrocarbon tương ứng

Để điều chế các dẫn xuất halogen, ta thường sử dụng phản ứng thế halogen bằng ánh sáng đối với alkane, hoặc phản ứng cộng halogen vào alkene.

• Điều chế CH₃​Cl: CH_4​ (Methane) là hydrocarbon tương ứng. Ta dùng phản ứng thế với clo. CH₄ + Cl₂ CH₃Cl + HCl

• Điều chế CH₃​CH_2​Cl: CH₃​CH₃​ (Ethane) là hydrocarbon tương ứng. CH₃CH₃ + Cl₂  CH₃CH₂Cl + HCl

• Điều chế C₆​H₅​Br: C_6​H_6​ (Benzene) là hydrocarbon tương ứng. Phản ứng thế diễn ra với xúc tác bột sắt. C₆H₆ + Br₂  C₆H₅Br + HBr

• Điều chế CHCl₃​: CH_4​ (Methane) là hydrocarbon tương ứng. Ta dùng phản ứng thế hoàn toàn hơn với clo. CH₄ + 3Cl₂  CHCl₃ + 3HCl

• Điều chế CH_2​BrCH_2​Br: CH₂​=CH_2​ (Ethene) là hydrocarbon không no. Ta dùng phản ứng cộng brom vào nối đôi. CH₂ = CH₂ + Br₂ → CH₂BrCH₂Br

Tổng kết và lời khuyên

Đáp số: a) Chloromethane, Chloroethane, Bromobenzene, 1,1,1-trichloromethane, 1,2-dibromoethane.

b) Các phương trình hóa học đã được trình bày chi tiết ở trên.