Alcohol (đặc biệt là ethanol) là một mắt xích quan trọng trong các sơ đồ chuyển hóa hữu cơ. Từ các nguồn nguyên liệu tự nhiên như glucose hay ethylene, chúng ta có thể điều chế alcohol và từ đó chuyển hóa thành các hợp chất khác như aldehyde, alkene hoặc CO2. Việc nắm vững điều kiện phản ứng của sơ đồ này là nền tảng để giải quyết các bài tập chuỗi phản ứng trong kỳ thi.
Viết phương trình hóa học của các phản ứng xảy ra theo sơ đồ sau:

Để hoàn thành sơ đồ, chúng ta cần xác định rõ điều kiện cho từng mũi tên:
Từ Glucose sang Ethanol: Đây là quá trình lên men rượu truyền thống.
Từ Ethanol sang $CO_2$: Phản ứng đốt cháy hoàn toàn (oxy hóa hoàn toàn).
Từ Ethylene sang Ethanol: Phản ứng cộng nước vào hydrocarbon không no.
Từ Ethanol sang Acetaldehyde: Phản ứng oxy hóa không hoàn toàn bằng oxide kim loại.
Từ Ethanol sang Ethylene: Phản ứng tách nước tạo hydrocarbon không no.
Phương trình hoá học của các phản ứng:
(1) C6H12O6 C2H5OH + CO2
(2) C2H5OH + 3O2 2CO2 + 3H2O
(3) CH2=CH2 + H2O C2H5OH
(4) C2H5OH + CuO CH3CHO + Cu + H2O
(5) C2H5OH CH2=CH2 + H2O
Qua lời giải bài 1 trang 107 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo, các em cần nhớ:
Phản ứng tách nước: Cần chú ý nhiệt độ. Ở $170^\circ C$ tạo alkene (ethylene), nhưng ở $140^\circ C$ lại tạo ether ($C_2H_5-O-C_2H_5$).
Oxy hóa bằng CuO: Alcohol bậc 1 tạo aldehyde, alcohol bậc 2 tạo ketone, alcohol bậc 3 không phản ứng ở điều kiện này.
Vai trò của Ethanol: Là nhiên liệu (xăng E5), dung môi và nguyên liệu trong dược phẩm.
• Xem thêm: