Giải bài 3 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo

11:30:0525/04/2023

Hóa học không chỉ nằm trong sách vở mà luôn hiện hữu xung quanh chúng ta, từ việc dọn dẹp nhà cửa đến quy trình sản xuất thực phẩm thủ công. Việc hiểu rõ tính chất của acetic acid ($CH_3COOH$) và các phản ứng sinh hóa sẽ giúp chúng ta giải thích được tại sao giấm lại tẩy được gỉ sét hay tại sao quy trình làm rượu và giấm lại hoàn toàn trái ngược nhau.

Bài 3 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo:

Bằng kiến thức hoá học, em hãy giải thích các cách làm sau đây:

a) Khi đồ dùng có đốm gỉ, sử dụng giấm để lau chùi, vết gỉ sẽ hết.

b) Khi thực hiện lên men rượu cần ủ kín, còn khi lên men giấm cần để thoáng.

Phân tích và Hướng dẫn giải

Câu a: Giấm ăn và vết gỉ sét

  • Phân tích bản chất vết gỉ: Gỉ sét thực chất là các oxide kim loại (ví dụ gỉ sắt là $Fe_2O_3 \cdot nH_2O$). Các oxide này thường có tính base hoặc lưỡng tính.

  • Phân tích tác nhân: Giấm ăn chứa acetic acid ($CH_3COOH$). Đây là một acid hữu cơ có khả năng phân li ra ion $H^+$.

  • Hướng dẫn: Vận dụng tính chất hóa học cơ bản của acid: Acid + Oxide base $\rightarrow$ Muối + Nước. Khi oxide sắt phản ứng với acid trong giấm, nó tạo thành muối tan, từ đó dễ dàng bị lau sạch.

Câu b: Lên men rượu và lên men giấm

  • Phân tích quá trình lên men rượu: Đây là quá trình chuyển hóa đường thành ethanol ($C_2H_5OH$) dưới tác dụng của nấm men.

    • Điều kiện: Nấm men hoạt động trong môi trường kị khí (thiếu oxygen). Nếu có oxygen, một phản ứng phụ khác sẽ xảy ra làm hỏng rượu.

  • Phân tích quá trình lên men giấm: Đây là quá trình oxi hóa ethanol thành acetic acid ($CH_3COOH$) nhờ vi khuẩn giấm.

    • Điều kiện: Phản ứng này là phản ứng oxi hóa, do đó bắt buộc phải có oxygen ($O_2$) làm tác nhân tham gia trực tiếp vào phương trình hóa học.

  • Hướng dẫn: Đối chiếu vai trò của oxygen trong hai phản ứng để giải thích tại sao một bên cần "ủ kín" và một bên cần "để thoáng".

Giải bài 3 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo:

a) Khi đồ dùng có đốm gỉ, sử dụng giấm để lau chùi, vết gỉ sẽ hết vì:

Giấm ăn là dung dịch acetic acid loãng khoảng 2 - 5%.

Kim loại bị gỉ sét do kim loại bị oxygen trong không khí oxi hóa thành các oxide.

Giấm ăn có tính acid, có khả năng hòa tan được các oxide này nên sẽ giúp loại bỏ vết gỉ sét.

b) Khi thực hiện lên men rượu cần ủ kín, còn khi lên men giấm cần để thoáng vì:

Lên men rượu cần ủ kín còn lên men giấm lại để thoáng do:

Khi lên men rượu cần ủ kín vì men rượu hoạt động không cần oxygen không khí, nó chuyển hoá đường thành rượu và khí carbonic.

Trong trường hợp không ủ kín rượu tạo thành sẽ tác dụng với oxi ngoài không khí tạo giấm: 

 C2H5OH + O2  → CH3COOH + H2O

Còn khi lên men giấm thì cần oxygen để oxi hoá rượu thành giấm.

Giải bài 3 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo, các em cần nhớ:

  • Tính acid của $CH_3COOH$: Giúp ứng dụng trong việc tẩy rửa, làm sạch quy mô gia đình.

  • Lên men rượu: Là quá trình kị khí ($C_6H_{12}O_6 \rightarrow 2C_2H_5OH + 2CO_2$).

  • Lên men giấm: Là quá trình hiếu khí, cần tiếp xúc tối đa với không khí.

• Xem thêm:

Bài 1 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo: Viết phương trình hóa học các phản ứng xảy ra theo sơ đồ sau...

Bài 2 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo: Xác định các chất X, Y, Z và hoàn thành các phản ứng sau...

Bài 4 trang 132 Hoá 11 SGK Chân trời sáng tạo: Điều chế ethyl acetate bằng cách cho 6 gam acetic acid tác dụng...

Đánh giá & nhận xét

captcha
Tin liên quan