Bài 4 trang 71 SGK Hóa học 11 (Cánh Diều), là bài toán cơ bản về đồng phân cấu tạo trong Hóa học Hữu cơ. Nhiệm vụ là viết tất cả các công thức cấu tạo mạch hở có thể có của hợp chất có công thức phân tử C3H6O, đồng thời xác định và gọi tên nhóm chức đặc trưng của chúng.
Viết công thức cấu tạo mạch hở của các chất có công thức phân tử là C3H6O. Xác định nhóm chức và gọi tên nhóm chức trong mỗi phân tử chất đó.
Đầu tiên, ta tính độ bất bão hòa ($k$) của hợp chất:
Vì $k=1$, các đồng phân mạch hở phải chứa một liên kết đôi ($\mathbf{\text{C}=\text{C}}$ hoặc $\mathbf{\text{C}=\text{O}}$). Các nhóm chức chứa liên kết đôi $\text{C}=\text{O}$ là Aldehyde và Ketone.
Các công thức cấu tạo mạch hở của chất có công thức phân tử C3H6O:
Đồng phân Nhóm Aldehyde và Ketone ($\text{k}=1$ do $\text{C}=\text{O}$)
| STT | Công thức cấu tạo | Tên gọi | Nhóm chức | Tên nhóm chức |
| 1 | $\mathbf{CH}_3 – \mathbf{CH}_2 – \mathbf{CHO}$ | Propanal | $\mathbf{– CHO}$ | Nhóm chức Aldehyde |
| 2 | $\mathbf{CH}_3 – \mathbf{CO} – \mathbf{CH}_3$ | Propanone (Acetone) | $\mathbf{– CO –}$ | Nhóm chức Ketone |
Đồng phân Nhóm Ancol và Ether ($\text{k}=1$ do $\text{C}=\text{C}$)
| STT | Công thức cấu tạo | Tên gọi | Nhóm chức | Tên nhóm chức |
| 3 | $\mathbf{CH}_2 = \mathbf{CH} – \mathbf{CH}_2\mathbf{OH}$ | Prop-2-en-1-ol (Ancol anlylic) | $\mathbf{– OH}$ | Nhóm chức Alcohol |
| 4 | $\mathbf{CH}_2 = \mathbf{CH} – \mathbf{O} – \mathbf{CH}_3$ | Methyl vinyl ether | $\mathbf{– O –}$ | Nhóm chức Ether |
Các đồng phân mạch hở chứa nhóm chức carbonyl ($\text{C}=\text{O}$) của $\mathbf{\text{C}_3\text{H}_6\text{O}}$ là Propanal (nhóm chức Aldehyde) và Propanone (nhóm chức Ketone). Việc xác định chính xác các đồng phân này giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ đồng phân nhóm chức giữa aldehyde và ketone.
• Xem thêm: