Giải bài 1 trang 71 SGK Hoá 10 Chân trời sáng tạo

Bài 1 trang 71 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo):

Hợp chất nào dưới đây tạo được liên kết hydrogen liên phân tử

A. CH₄

B. H₂O

C. PH₃

D. H₂S

Phân tích và Hướng dẫn giải

1. Điều kiện hình thành liên kết hydrogen

Để một phân tử có thể tạo liên kết hydrogen với phân tử cùng loại, cần thỏa mãn hai điều kiện sau:

• Điều kiện 1: Nguyên tử $H$ phải liên kết trực tiếp với một nguyên tử có độ âm điện lớn (thường là $F, O, N$). Điều này làm cho liên kết trở nên rất phân cực, nguyên tử $H$ mang một phần điện tích dương ($\delta^+$) rất lớn.

• Điều kiện 2: Phân tử phải có các nguyên tử có độ âm điện lớn ($F, O, N$) và còn cặp electron chưa tham gia liên kết để hút nguyên tử $H$ linh động của phân tử bên cạnh.

2. Xét các phương án của đề bài

• $CH_4$: Liên kết $C-H$ là liên kết cộng hóa trị gần như không phân cực do độ lệch độ âm điện nhỏ. Nguyên tử $C$ cũng không có cặp electron tự do đủ mạnh để hút $H$.

• $H_2O$: Liên kết $O-H$ phân cực mạnh. $O$ có độ âm điện lớn và còn 2 cặp electron tự do.

• $PH_3$ và $H_2S$: Mặc dù $P$ và $S$ có cặp electron tự do nhưng độ âm điện của chúng không đủ lớn để làm cho nguyên tử $H$ trở nên linh động, đồng thời lực hút tĩnh điện giữa chúng với $H$ rất yếu.

Giải bài 1 trang 71 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo):

- Đáp án đúng: B. H₂O

A. CH₄ không tạo được liên kết hydrogen vì liên kết C-H là liên kết cộng hóa trị không phân cực

B. H₂O tạo được liên kết hydrogen vì liên O-H phân cực. Nguyên tử H mang một phần điện tích dương (linh động) của phân tử H₂O này tương tác bằng lực hút tĩnh điện với nguyên tử O mang một phần điện tích âm của nguyên tử H₂O khác.

C. PH₃ không tạo được liên kết hydrogen vì liên kết P-H là liên kết cộng hóa trị không phân cực.

D. H₂S không tạo được liên kết hydrogen vì liên kết S-H là liên kết cộng hóa trị không phân cực.