Giải bài 1 trang 119 SGK Hoá 10 Chân trời sáng tạo: Phản Ứng Của Hydrogen Halide Và Muối Halide

Bài 1 trang 119 Hóa 10 (Chân trời Sáng tạo):

Viết phương trình hóa học của phản ứng xảy ra trong các trường hợp:

a) Kim loại Mg phản ứng với dung dịch HBr

b) Dung dịch KOH phản ứng với dung dịch HCl

c) Muối CaCO₃ phản ứng với dung dịch HCl

d) Dung dịch AgNO₃ phản ứng với dung dịch CaI₂

Phân tích lý thuyết

Các dung dịch Hydrogen halide ($HF, HCl, HBr, HI$) trừ $HF$ đều là các acid mạnh. Chúng mang đầy đủ tính chất hóa học của một acid thông thường:

• Tác dụng với kim loại: Giải phóng khí Hydrogen (với kim loại đứng trước $H$ trong dãy hoạt động).

• Tác dụng với base/oxide base: Phản ứng trung hòa tạo muối và nước.

• Tác dụng với muối: Phản ứng trao đổi tạo muối mới và acid mới (điều kiện có kết tủa hoặc khí).

• Phản ứng đặc trưng: Các ion halide ($Cl^-, Br^-, I^-$) tạo kết tủa màu đặc trưng với dung dịch $AgNO_3$.

Giải bài 1 trang 119 Hóa 10 (Chân trời Sáng tạo):

Dưới đây là các phương trình hóa học đã được cân bằng chính xác cho từng trường hợp:

a) Kim loại Mg phản ứng với dung dịch HBr (Axit tác dụng với kim loại):

• Hiện tượng: Kim loại Magnesium tan dần, có bọt khí không màu thoát ra.

b) Dung dịch KOH phản ứng với dung dịch HCl (Phản ứng trung hòa):

• Bản chất: Đây là phản ứng giữa acid mạnh và base mạnh tạo thành muối trung hòa và nước.

c) Muối CaCO₃ phản ứng với dung dịch HCl (Axit tác dụng với muối):

• Hiện tượng: Đá vôi tan dần, sủi bọt khí mạnh (khí Carbon dioxide).

d) Dung dịch AgNO₃ phản ứng với dung dịch CaI₂ (Phản ứng trao đổi):

• Hiện tượng: Xuất hiện kết tủa màu vàng đậm của Silver iodide ($AgI$).

Tổng kết kiến thức cần nhớ

• Độ mạnh acid: $HI > HBr > HCl > HF$.

• Màu sắc kết tủa bạc halide:

  • $AgCl$: Trắng.

  • $AgBr$: Vàng nhạt.

  • $AgI$: Vàng đậm.

• Quy tắc hóa trị: Luôn chú ý hóa trị của các kim loại như $Mg$ (II), $Ca$ (II), $Ag$ (I) để viết công thức muối chính xác.

Những lỗi học sinh hay mắc phải

1. Thiếu ký hiệu trạng thái: Quên ghi mũi tên khí thoát ra ($\uparrow$) hoặc kết tủa ($\downarrow$) khiến phương trình thiếu tính trực quan.

2. Sai hóa trị: Phổ biến nhất là viết $MgBr$ thay vì $MgBr_2$.

3. Quên cân bằng: Lỗi này thường xảy ra ở câu (c) và (d) khi có nhiều gốc acid tham gia phản ứng.

4. Nhầm lẫn sản phẩm (c): Viết sản phẩm là $H_2CO_3$ thay vì tách thành $H_2O$ và $CO_2$.

Mẹo ghi nhớ nhanh

• Kim loại + Axit: "Trước H thì đẩy, sau H đứng nhìn".

• Màu kết tủa AgX: Ghi nhớ theo thứ tự "Trắng - Vàng nhạt - Vàng đậm" ứng với các Halogen từ trên xuống dưới trong bảng tuần hoàn (trừ Clo đầu tiên trong dãy kết tủa này).