Giải bài 5 trang 71 SGK Hoá 10 Chân trời sáng tạo

Bài 5 trang 71 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo):

Trong hai chất ammonia (NH₃) và phosphine (PH₃), theo em chất nào có nhiệt độ sôi và độ tan trong nước lớn hơn? Giải thích?

Phân tích và Hướng dẫn giải

1. Điều kiện tạo liên kết hydrogen

• Nguyên tử $H$ linh động: Phải liên kết trực tiếp với nguyên tử có độ âm điện lớn như $F, O, N$.

• Cặp electron tự do: Phân tử phải có nguyên tử độ âm điện lớn ($F, O, N$) còn cặp electron chưa liên kết để tương tác với $H$ của phân tử khác.

2. So sánh $NH_3$ và $PH_3$

• Với $NH_3$: Nguyên tử $N$ có độ âm điện lớn (3,04) và còn cặp electron tự do. Liên kết $N-H$ phân cực mạnh, tạo điều kiện hình thành liên kết hydrogen liên phân tử và liên kết hydrogen với nước.

• Với $PH_3$: Độ âm điện của $P$ (2,19) và $H$ (2,20) xấp xỉ nhau, khiến liên kết $P-H$ hầu như không phân cực. Do đó, $PH_3$ không có khả năng tạo liên kết hydrogen.

Giải bài 5 trang 71 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo): 

Trong hai chất ammonia (NH₃) và phosphine (PH₃) thì nhiệt độ sôi và độ tan trong nước của NH₃ lớn hơn PH₃. Vì:

Liên kết P-H không phân cực nên không tạo được liên kết hydrogen giữa các phân tử PH₃ với nhau và giữa PH₃ với H₂O. Mặt khác các phân tử NH₃ có thể liên kết với nhau và liên kết với H₂O bằng liên kết hydrogen.

⇒ Như vậy, nhiệt độ sôi và độ tan trong nước của NH₃ lớn hơn PH₃.