Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học là một trong những thành tựu vĩ đại nhất của ngành hóa học. Tuy nhiên, để có được hệ thống khoa học như hiện nay, các nhà khoa học đã phải trải qua nhiều quá trình nghiên cứu để xác định quy luật sắp xếp chính xác nhất. Hiểu rõ nguyên tắc sắp xếp sẽ giúp các em dễ dàng tra cứu và dự đoán tính chất của các nguyên tố.
Bài 1 trang 51 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo):
Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần
A. khối lượng nguyên tử
B. bán kính nguyên tử
C. số hiệu nguyên tử
D. độ âm điện của nguyên tử
Phân tích và Hướng dẫn giải
1. Lịch sử và Sự thay đổi nguyên tắc sắp xếp
Trong quá khứ, Mendeleev đã từng sắp xếp các nguyên tố theo chiều tăng dần khối lượng nguyên tử. Tuy nhiên, cách sắp xếp này bộc lộ một số điểm chưa hợp lý (như trường hợp của Argon và Potassium). Với sự phát triển của vật lý nguyên tử, các nhà khoa học hiện đại đã xác định lại nền tảng chính xác hơn để phân loại nguyên tố.
2. Ba nguyên tắc sắp xếp bảng tuần hoàn hiện đại
Bảng tuần hoàn hiện nay được xây dựng dựa trên các quy luật sau:
Nguyên tắc 1: Các nguyên tố được sắp xếp theo chiều tăng dần của số hiệu nguyên tử ($Z$).
Nguyên tắc 2: Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành một hàng (chu kỳ).
Nguyên tắc 3: Các nguyên tố có cùng số electron hóa trị trong nguyên tử được xếp thành một cột (nhóm).
Giải bài 1 trang 51 SGK Hoá 10 (Chân trời sáng tạo):
- Đáp án đúng: C. số hiệu nguyên tử
Các nguyên tố trong bảng tuần hoàn được sắp xếp theo chiều tăng dần số hiệu nguyên tử.