Đề bài:
Cho cấp số cộng (un) có u1 = 1/3 và u1 + u2 + u3 = –1.
a) Tìm công sai d và viết công thức của số hạng tổng quát un.
b) Số –67 là số hạng thứ mấy của cấp số cộng trên.
c) Số 7 có phải là một số hạng của cấp số cộng trên không?
Phân tích và Hướng dẫn giải:
Để giải quyết bài toán, chúng ta sẽ thực hiện các bước sau:
Tìm công sai $d$: Biểu diễn $u_2$ và $u_3$ theo $u_1$ và $d$ ($u_2 = u_1+d$, $u_3 = u_1+2d$). Thay vào phương trình tổng $u_1 + u_2 + u_3 = –1$ để giải tìm $d$.
Viết công thức $u_n$: Thay $u_1$ và $d$ vừa tìm được vào công thức số hạng tổng quát $u_n = u_1 + (n-1)d$.
Kiểm tra số hạng: Để xác định một số $k$ có thuộc dãy không, ta giải phương trình $u_n = k$. Nếu nghiệm $n$ là một số nguyên dương ($n \in \mathbb{N}^*$), thì $k$ là số hạng thứ $n$.
Lời giải chi tiết:
a) Công sai d và viết công thức của số hạng tổng quát un
Ta có: u1 + u2 + u3 = –1
⇒ u1 + u1 + d + u1 + 2d = –1
⇒ 3u1 + 3d = –1
Mà u1 = 1/3 nên d = -2/3
Khi đó công thức tổng quát của cấp số cộng là:
với mọi n ∈ ℕ*.
b) Số –67 là số hạng thứ mấy của cấp số cộng trên?
Xét 

Vậy số –67 là số hạng thứ 101 của dãy.
c) Số 7 có phải là một số hạng của cấp số cộng trên không?
Xét: 

Vậy số 7 không phải là một số hạng trong cấp số cộng.
Từ các giả thiết $u_1 = \frac{1}{3}$ và $u_1 + u_2 + u_3 = –1$, ta tìm được công sai của cấp số cộng là ${d = -\frac{2}{3}}$. Từ đó, ta xây dựng được công thức số hạng tổng quát là ${u_n = \frac{3 - 2n}{3}}$. Dựa vào công thức này, ta xác định được số –67 chính là số hạng thứ 102 của dãy. Ngược lại, số 7 không phải là một số hạng của cấp số cộng vì phương trình $u_n=7$ cho nghiệm $n = -9$, không phải là số thứ tự hợp lệ trong một dãy số.
• Xem thêm:
Bài 1 trang 51 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Trong các dãy số sau, dãy số nào là cấp cố cộng? a) 10; –2; –14; –26; –38;...
Bài 2 trang 52 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Trong các dãy số (un) với số hạng tổng quát sau, dãy số nào là cấp số cộng?...
Bài 3 trang 52 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Cho cấp số cộng (un) có số hạng đầu u1 = – 3, công sai d = 5. a) Viết công thức...
Bài 4 trang 52 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Cho cấp số cộng (un) có u1 = 4, u2 = 1. Tính u10.
Bài 6 trang 52 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Tính tổng 100 số hạng đầu của dãy số (un) với un = 0,3n + 5 với mọi n ≥ 1.
Bài 7 trang 52 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Chiều cao (đơn vị: centimet) của một đứa trẻ n tuổi phát triển bình thường...
Bài 8 trang 52 Toán 11 tập 1 SGK Cánh Diều: Khi kí kết hợp đồng lao động đối với người lao động, một doanh nghiệp đề xuất...