Bài 3 trang 10 SGK Toán 10 Tập 2 Chân trời sáng tạo yêu cầu học sinh sử dụng đồ thị hàm số bậc hai (y = f(x)) để xác định các yếu tố cần thiết (nghiệm và hướng Parabol) và từ đó lập bảng xét dấu của tam thức bậc hai tương ứng.
Dựa vào đồ thị của các hàm số bậc hai sau đây, hãy lập bảng xét dấu của tam thức bậc hai tương ứng.

Để lập bảng xét dấu từ đồ thị, ta dựa vào mối quan hệ giữa đồ thị và trục hoành ($Ox$):
Nghiệm ($f(x) = 0$): Là các hoành độ giao điểm của đồ thị với trục $Ox$.
Dấu $f(x) > 0$: Khoảng $x$ mà đồ thị nằm phía trên trục $Ox$.
Dấu $f(x) < 0$: Khoảng $x$ mà đồ thị nằm phía dưới trục $Ox$.
Ta sẽ lập bảng xét dấu cho từng tam thức dựa trên thông tin đã cho.
Như vậy các bước giải như sau:
+ Bước 1: Xác định nghiệm của tam thức (là giao điểm của đồ thị với trục hoành)
+ Bước 2: Xác định khoảng mà f(x)>0 (khoảng đồ thị nằm trên trục hoành)
+ Bước 3: Xác định khoảng mà f(x)<0 (khoảng đồ thị nằm dưới trục hoành)
+ Bước 4: Lập bảng xét dấu
a) Tam thức f(x) = x2 + 1,5x - 1
Có 2 nghiệm phân biệt là x1 = - 2 và x2 = 1/2
f(x) > 0 khi x ∈ (-∞, -2) U (1/2; +∞)
f(x) < 0 khi x ∈ (-2, 1/2)
Vậy ta có bảng xét dấu như sau:

b) Tam thức g(x) = x2 + x + 1
Vô nghiệm, g(x) > 0, ∀x∈R
Ta có bảng xét dấu như sau:
c) Tam thức h(x) = -9x2 - 12x - 4
Có nghiệm kép x1 = x2 = -2/3 và h(x) < 0 ∀x ≠ -2/3
Ta có bảng xét dấu như sau:

d) Tam thức f(x) = -0,5x2 + 3x - 6
Vô nghiệm và f(x) < 0, ∀x∈R
Ta có bảng xét dấu như sau:

e) Tam thức g(x) = -x2 - 0,5x + 3
Có hai nghiệm x1 = -2, x2 = 3/2
g(x) > 0 khi x ∈ (-2; 3/2) và g(x) < 0 khi x ∈ (-∞, -2) U (3/2, +∞)
Ta có bảng xét dấu như sau:

g) Tam thức h(x) = x2 + (2√2)x + 2
Có nghiệm kép x1 = x2 = -√2
h(x) > 0 với mọi x ≠ -√2.
Ta có bảng xét dấu như sau:
Tổng kết: Bài 3 trang 10 SGK Toán 10 Tập 2 Chân trời sáng tạo đã củng cố quy tắc xét dấu của tam thức bậc hai dựa trên nghiệm và dấu của hệ số $a$.
Trường hợp $\Delta > 0$ (2 nghiệm): Tam thức trái dấu với $a$ trong khoảng nghiệm và cùng dấu với $a$ ngoài khoảng nghiệm.
Trường hợp $\Delta \le 0$ (nghiệm kép hoặc vô nghiệm): Tam thức luôn cùng dấu với $a$ trên $\mathbb{R}$ (trừ tại nghiệm kép).
Việc quan sát đồ thị giúp hình dung nhanh chóng các khoảng mang dấu. Hãy thường xuyên ghé thăm hayhochoi.vn để cập nhật thêm nhiều bài giải và kiến thức toán học bổ ích khác nhé!
• Xem thêm:
Bài 1 trang 9 Toán 10 Tập 2 SGK Chân trời sáng tạo: Đa thức nào sau đây là tam thức bậc hai?...
Bài 4 trang 10 Toán 10 Tập 2 SGK Chân trời sáng tạo: Xét dấu của các tam thức bậc hai sau đây:...
Bài 8 trang 10 Toán 10 Tập 2 SGK Chân trời sáng tạo: Tìm giá trị của m để:...